ХУВАЛЗ – 1

Хоёр жилийн өмнөөс эхэлсэн улс төрчид, банкирууд бие биенээ шоронд хийдэг “моод” МАХН-ын XXYI Их Хурлын үеэр хачин их эрчимжив. Манайхан ямар “юм санах” биш, ахмад нь мартчихсан, залуучууд нь мэдэхгүй “гайхаад” л явж байгаа даа. Цаашдаа зэрлэг өрсөлдөөн банкны салбарт эхлэн болох ба энэ нь улмаар улс төрийн нөхцөл байдлыг нэн түвэгтэй болгох нь дэндүү тодорхой байна. Иймээс банкны дээрмийн эхлэлийн талаар 2006 онд бичсэн өгүүллээ дахин нийтэлж байна. Учир нь миний бичих дараагийн өгүүллийг ойлгоход үүнийг мэдэх зайлшгүй шаардлагатай. Ер нь юмны учрыг эхнээс нь мэдэх бол ухаарлын зарчим бөлгөө…
Би заримдаа гайхдаг юм. Банк дээрэмдэх болгонд л Чулуунбат, Хадгаламж зээлийн хоршооны дээрэм болоход л Чулуунбат, 40 мянган орон сууцны дээрэм болоход бас л Чулуунбат…МАХН-аас “Дүүрэн арвижуулагч” цол хүртсэн энэ эрхэм сүүлийн үед идэвхижээд жигтэйхэн. Энэ бол Монгол Улсыг “хувхай хоосруулна” гэсэн хэрэг юм. Дээрэмчдийн бүлэглэлүүд баримт хуучирдаггүй гэдгийг саначихвал тун ч зүгээрсэн…
Read more of this post

УЛС ТӨРИЙН БИСЕКСУАЛИЗМ…

Манайхан үй олон “изм”-ийнхээ учрыг олохгүй хэвтэж “баруун зүүн” болж “онолдоод” жигтэйхэн. Дээрээс нь нэмээд “зүүн төв” гэчихээр чинь “зүг чигээ” олдог монгол гэж алга болов. Үүнийг монгол ойлголтоор бол зүүн тийш Хэнтий өнгөрөөд Дорнод руу нэлээн дөхөж явснаа гэнэт буцаж “давхиад” Төв аймаг, Тэрэлж хавьцаа “найрлах” багцаагаар л төсөөлнө байх. Нээрээ Тэрэлжээс “зүүн төвийн тунхаг” гарсан юм байна. “Барууны” виски, “зүүний” цагаан архи хоёроо холиод уучихсан бололтой. Сүүлдээ “Зүг чиг”-ийн хурал хийж, дарга нар нь өөрсдөө “онолын илтгэл” тавьдаг ажилтай болов. Ёстой балайрна гэж үүнийг л хэлдэг байх. Ингээд шоолоод суугаад байлтай нь биш, ядахдаа “баруун зүүн”-ээ ялгаад сурчихаасай гэж бодох юм байна ш дээ. Иймээс “зүг чигийн” талаар ярихаас болохгүй нь. Эрхбиш циркийн сармагчингаас арай “илүү” гэж бодож байгаа царай нь энэ л дээ… Read more of this post

САЙН “ИЗМ”-ДЭЭД БАЙ…

Сүүлийн үед манайхны “измддэг өвчин” гаарав. МАХН л нэр ус, үзэл баримтлалаа солино молино гээд бүгдийнх нь хууч өвчнийг хөдөлгөж орхилоо. Хамгийн түрүүнд АН “юмаа” булаалгачихсан бололтой, “изм”-ээ хамгаалаад жигтэйхэн. Одоо ч аль нэг “изм”, “баруун зүүн” ярихгүй бол бараг л улс төрч болон сэтгүүлчдийн тооноос гарчих гээд байгаа бололтой. Бүгдээрээ “измдээд” ирэхээр Монголд яав ч сайн юм болдоггүй жамтай. Хараад байхад “измдээд” байгаа нөхдүүдийн хэн ч ганц бүтэн “изм” уншаагүй, огт мэдэхгүй гэж би баталгаатай хэлнэ. Нэг хэсэг баахан шоолов, одоо бүр арга барагдаад ядахдаа “баруун зүүн”, “хойш урагш”,“дээш доошоогоо” ялгачихдаг болоосой гэж л үүнийг бичиж байна даа… Read more of this post

ТА НАР Л “АЮУЛ”…

Яруу алдарт төр засаг энэ зун биднийгээ ид наадамдаж байх хооронд цоо шинэ “Үндэсний аюулгүй байдлын үзэл баримтлал” баталжээ. Хамгийн их “сонор сэрэмжтэй” байх ёстой судлаач мань мэт шиг нь үүнийг “дуулаагүй” хоцорсон байхад бусад нь нэг их “анзаарсан” нь юу л бол ?! Харин миний хүндэтгэж явдаг сэтгүүлч Гангаа мэргэжлийн маш нарийн мэдрэмж гаргаж энэ асуудлыг хөндсөн хоёр ч ноцтой өгүүлэл бичив. Ид хурим найрын үед “нэг муу” сэтгүүлч “аюул маюул” ярихад “тоодог монгол” гэж бараг алга. Хамгийн хоржоонтой нь төр засаг наадмаар баталсан “үзэл баримтлал”-аа бүтэн нэг улирлын дараа саяхан “танилцуулж” биднийгээ “гийгүүлэв”. Иймээс сэтгүүлч Гангаад баяр хүргэхийн хамтад түүнд “нэмэр болох” нь миний үүрэг хэмээн үзэж энэхүү эрэгцүүллийг бичиж байна. Read more of this post

МОНГОЛ АКСИОМ ХИЙГЭЭД ТОМ “СТРАТЕГИ”

Манай монголчууд дандаа “ил” байгаа “бодит”юмыг хардаг төрөлх менталитеттэй. Тэдний олонхийн хувьд МАХН-ын нэр, үзэл баримтлалын “онол”, АН-ынхны “хэрүүл”, Н.Энхбаярын “тэмцэл” зэрэг ил үзэгдлүүд бараг л “ажил амьдралаас” нь илүү сонин байгаа бололтой. Дээрээс нь том жижиг “пиарчид”, мэдэх мэдэхгүй сэтгүүлчид нэмэгдээд ирэхээр монголчууд жинхнээсээ “манан дунд” төөрчихөж байгаа юм. Манайхан “амаараа” бол ч улс төрийг ёстой нэг хийж өгч байна, харин жаахан ч гэсэн бодох “завтай” хүн бараг алга. Иймээс бодож эрэгцүүлэхэд тань тус болох үүднээс одоогийн нөхцөлд хэлж болохуйц зарим санааг хэлэхгүй бол болохгүй нь. Энэ нь миний мэргэжлийн үүрэг юм л даа… Read more of this post

“ЦОЛ ХЭРГЭМЭЭРЭЭ” Л “ҮЗНЭ” Ш ДЭЭ…

Манай монголчууд их мартамтгай, бас тун хэнэггүй. “Ихэс дээдэс”-ийнхээ цол хэргэмийг хүртэл мэдэхгүй “ёс” алдана гэж жигтэйхэн. Иймээс Монголчууддаа одооноос “ёс журам”-аа “сайн сахиж” бай, ядахдаа “хаад ноёд”-ынхоо “цол хэргэм”-ийг сайн цээжилж сур хэмээн МАХН-ын “Үнэн” сонины 2004 оны 1 дүгээр сарын 8-ны № 4 (19959)-т албан ёсоор баталсан “цол хэргэм”-ийн жагсаалтыг дахин сануулж байна. Надад үнэмшихгүй бол сониноос нь шалгаад үзсэн ч болно. Харин ахин мартаж “ёс алдав” аа, Таануус… Read more of this post

ЭСЕРҮҮДИЙН ХУВЬ ТАВИЛАН…

Бидний олонхи “эсер” гэж олонтаа сонссон байх. Харин залуучуудын олонхи нь огт мэдэхгүй ч байж магад. Эсер гэдэг бол “социалист-революционер” буюу “социал (ист)-хувьсгалчид” гэсэн үгийн товчлол бөгөөд ийм нэртэй нам Орост байсан юм. Манайхаар бол “нийгмийн шинэчлэл” гэж орчуулж бүрнээ болно. За тэгээд тэр нь нэг иймэрхүү түүхтэй… Read more of this post

ӨӨДРӨГ ҮЗЭЛ…

Энэ зун хуурай дүү бүсгүй маань манай зусланд ирж удтал ярилцав. Их л олон сэдвээр “буу халсан” юмдаг. Гэтэл “Ганаа ахаа, Гумилевыг уншсан хүмүүс их гутранги болчих юм аа” гэсэн эрдэмт дүүгийн дүгнэлт тархи уу зураад л явчихлаа. Өндөр боловсролтой, соёлтой хүн болохоороо “ихээхэн зөөлрүүлж” хэлэх шиг болов. Ингээд тэр дүү хүүхнээ ганцааранг нь “загнах” гэж нэлээд бэлтгэж байсан юм. Гэтэл аль ч мэргэжлийн, шинжлэх ухааны болон сонирхогч олон хүмүүст хамаарах энэ “зэмлэл сануулга” манай нийт залууст илүү тустай гэж гэнэт бодов. Манай залуу үеийнхэн сэтгэлгээний догматизм болон ментал шинжтэй гажгаас үтэр түргэн ангижрах ёстой гэсэн гүн итгэл, бас цаг үеийн байдал ингэхэд хүргэсэн буй за… Read more of this post