2011/06/23 1 Comment
Түүхэн үйл явцын шугаман тайлбар болон түүхийн иргэншлийн (тасралтат) тайлбарлал хоёрын завсарт байх бүлэг онолуудыг энд авч үзнэ. Яг нарийндаа бол хэд хэдэн хавтгайд, хэд хэдэн чиглэлд болж буй дэлхийн түүхийн янз бүрийн хэмжигдэхүүнт үйл явцыг тайлбарлах оролдлого болно. Read more of this post
2011/06/16 15 Comments
Энэ нь манайхны хамгийн сайн “мэддэг” боловч бас л мэддэггүй асар өргөн цар хүрээтэй бүлэг онолууд болно. Манайд 1990-ээд оноос моод болж, “хуучин” формацийн онолыг хаяж, “цоо шинэ” иргэншлийн онолыг бараг л “шидэт судар” мэт хүлээн авах болсон юм. Өөр “ном” мэдэхгүй юм чинь аргагүй байсан биз. Ингээд яагаад ч юм иргэншлийн онолыг “ардчиллын онолын” тулгуур гэж үзэх болсон нь инээдтэй бөгөөд өрөвдөлтэй. Энэ хугацаанд манайхан бараг бүгдээрээ “иргэншлийн онолч” болон хувирсан ч сэтгэлгээ нь хэвээрээ байгаа нэг том “зовлон” бий. Харамсалтай нь энэ бүлэг онолд шийдлийн “бэлэн” хувилбар байхгүйгээс гадна баруундаа хямралд ороод даруй хагас зуун илүү жил болж байгааг монгол “онолчдод” сануулах нь миний үүрэг болой. Гэхдээ үүнийг битгий л марксизм шиг “нулимаад хаячихаж” үзээрэй дээ, учир нь энд хүн төрөлхтний сэтгэлгээний сор шим байсаар л байгаа… Read more of this post
2011/06/06 2 Comments
Одоо нийгмийн (социал) хувьслын шинэ онолуудыг товч тоймыг үзнэ. Энэ онолын үндсийг Ч. Дарвины хувьслын ерөнхий онолоос бүр өмнө агуу социологич Н.Спенсер тавьсан юм. Энд нийгмийн хувьслын тухайлсан тохиолдол нь “нийгмийн хөгжил” гэсэн ойлголт байдгийг онцлон дурдаж байна. Манай нийгэмд болж буй асар олон үзэгдлийг тайлбарлахад энэ онолын нэлээд олон үндэслэл тохирдог юм. Read more of this post
2011/06/02 12 Comments
Энд бид цар хүрээний хувьд ч, цаг хугацааны хувьд ч бараг 200 шахам жил хөгжиж ирсэн ихээхэн найрсал, зөрчил, маргаантай онолуудыг “бөөндөж” авч үзэх болно. Гэхдээ бүгдээрээ ав адилхан болохоор нь нэг бүлэгт оруулсан хэрэг биш. Уламжлалт нийгмээс капитализмд шилжих, улмаар капитализм төлөвшин хөгжих ихэд зөрчилтэй томоохон үйл явцыг тал талаас нь үзсэн болохоор ингэж байгаа юм. Read more of this post
2011/05/29 33 Comments
Манайхан ашигт малтмал, нүүрс зарж олох мөнгөнөөс өөрийг бодохгүй байна. Нефть, хий, нүүрсний хомсдол олонхи орны сайн сайхан байдалд өрсөлдөөн, түгшүүр төрүүлж байгаа ч даяар гол асуудал биш юм байна. Гол асуудал нь ердийн өлсгөлөн аж. Учир нь дэлхий нийт хүнс тэжээл, усны хомсдолд орох маш аюултай хандлага нэгэнт бий болжээ. Энэ хандлагыг улс гүрнүүд харгалзах болж ихээхэн алсыг харсан бодлого явуулж эхэллээ. Хүнс тэжээлийн уг үндэс нь газар бөгөөд үүнийгээ бүгд дээдлэн аригладаг болжээ. Гэтэл манай эрх баригчид газар нутгаа гадаадынханд зарж, түрээслэх хамгийн харалган гэмт үйлдэл явуулж эхлэв. Read more of this post
2011/05/23 28 Comments
Сүүлийн үед манайхны онол, түүхээр байлдах өвчин гаарч байна. Энэ нь нэг их муу хэрэг биш боловч манайханд хэл амаа ололцох гээч зүйл оргүй алга болсон нь ихээхэн түгшүүр төрүүлж байна. Ямар ч утгагүй хоосон хэрүүл түгээмэл болж. Энэ нь ярьж маргаж буй сэдэвтэйгээ холбогдох онол-арга зүйн бүтээлүүдийг мэдэхгүй, мэдсэн ч бусадтай нь харьцуулж үздэггүй “буруу” сэтгэлгээ, арга барилтай холбоотой. Иймээс нийгэм-түүхийн гол гол онолуудын зах зухаас товч тойм болгон цувралаар нийтлэхээр шийдэв. Read more of this post
2011/05/16 22 Comments
Энэ бол Оросын алдарт “Арван хоёр сандал” романы гол баатар Остап Бендер хуурамчаар гэрлэхийнхээ өмнөхөн хэлдэг үг. Ямар гэрлэлт болдгийг уншсан, киног нь үзсэн хүмүүс сайн мэднэ дээ. Монголд бол концессыг бид “Өглөө” киногоороо сайн мэднэ. Read more of this post
2011/05/12 6 Comments
Биднийг өнөөдөр хувьсгал хийх үү, үгүй юу гэж маргаж байх хооронд Таван Толгойг эзэмших асуудал дэлхийн том гүрнүүдийн анхаарлын төвд орж, бодит алхмууд хийж эхэлжээ. Энэ удаад хамгийн сүүлчийн сонирхолтой мэдээллийг “түүхийгээр” нь хүргэж байна. Учир нь манайхан дотроо ид байлдаж, бараг ухаангүй байгаа болохоор боловсруулж, бэлэн болгосон анализ дүгнэлт одоохондоо хэрэггүй гэж бодож байна. Read more of this post
СУДЛААЧ
ДАШЗЭВЭГИЙН ГАНХУЯГ
Судлаач Ганаа 