МОНГОЛ УЛС ТОМ УУ, ЖИЖИГ ҮҮ

2014/02/11 87 Comments

Ер нь “гүн ухааны” хэдэн хичээл заахгүй бол монголчууд хэл амаа ололцох хөг өнгөрөх тийшээ хандаж байх шиг. Төстэй ойлголттой болж авахгүй бол хэл амаа олохгүй нь мэдээж хэрэг. Эхлээд хамгийн амархан мэт санагдах “Монгол Улс том уу, жижиг үү” гэсэн асуулт байна. Энэ асуултаас л хамаг юм эхэлнэ дээ. Энэ асуулт харсаар байтал гүн ухааны маягийн хариулт шаардана. Үүнд яаж хариулах нь нөхцөл байдлаас хамаардаг юм. Энэхүү нөхцөл байдлыг харгалзахгүйгээс наад зах нь монголчууд бидний хэрүүл маргаан, цаад зах нь алдаа тэнэглэл гарч ирдэг юм. Энэ тухай асуудал дэвшүүлье. Read more of this post

Filed under УЛС ТӨР

АНХНЫ “ГАДААД” БИЧИГ

2014/02/09 10 Comments

Энэ удаа нэгэн чухал түүхэн баримтыг бяцхан тайлбартайгаар толилуулж байна. Энэ бол 1911 онд Монголын хаад ноёдоос Оросын цагаан хаанд хандан тусламж гуйсан бичиг юм. Манай анхны гадаад жинтэй баримт бичиг, үндэсний сэргэн мандалтын эхлэлийг тавьсан нэн чухал баримт. Read more of this post

Filed under ШИНЖЛЭХ УХААН

ҮНДЭСНИЙ БААТРАА ИНГЭЖ БҮТЭЭДЭГ

2014/02/07 30 Comments

Эргүү тэнэг нь дэндсэн монголын “шинэ” түүхчид болон түүх сонирхогчдод үндэсний түүх бичлэг гэж юу байдгийг ойлгуулах үнэн тамтай ажил юм. Монголоос жишээ авахаар солиороод, мэдэмхийрээд болохгүй бол гадаадаас жишээ авна. Энэ удаад Оросоос жишээ авав. Дараа нь бусад олон улсаас жишээ авах болно. Ингээд энэ жишээ Монгол үндэсний түүх бичлэгийн агуулга ямар байх ёстойг ойлготол чинь үргэлжилнэ. Яахаараа ийм мунхаг харанхуй, дээрээс нь эргүү муйхар үхэр шиг зүтгэдэг байна аа, өнөөгийн “нэн шинэ түүхчид”… Read more of this post

Filed under ШИНЖЛЭХ УХААН

ХЯТАДАД БОЛСОН ЯВДАЛ

2014/02/01 23 Comments

Манайхан XIX-XX зууны зааг үеийн үйл явдлыг олон талаас нь бичсэн боловч Хятадын “өнцгөөс” бичсэн нь нэн ховор. Алдар түүхч Л.Жамсран л бага зэрэг хөндсөн санагдана. Асуудлыг Хятад “өнцгөөс” харах нь шинжлэх ухааны үүднээс заавал хийх ёстойгоос гадна их сонирхолтой байдаг юм. Ингээд нэгэн бяцхан оролдлого хийгээд үзэж болох л доо… Read more of this post

Filed under ШИНЖЛЭХ УХААН

ХҮРЭЭГ ЭЗЛЭХҮЙ…

2014/01/25 19 Comments

ХХ зууны эхэнд Нийслэл Хүрээг эзэлсэн хийгээд чөлөөлсөн асуудал Монголын түүхийн хамгийн эмзэг асуудал юм. Түүхчид Монголын тусгаар тогтнол хэд хэдэн удаа алдагдаад хэд хэдэн удаа олдсон мэт ярих. Манайд олон талаас нь ярьсан боловч “хятадын талаас” анхаарсан нь бараг үгүй. Манай нэрт түүхч Жамсран бага зэрэг өгүүлсэн. Монгол Манж Чин гүрний хараат байсан учраас энэ талаас нь авч үзэж болохгүй юу… Read more of this post

Filed under ШИНЖЛЭХ УХААН

Америкийн ГУЛАГ

2014/01/18 15 Comments

Сүүлийн үед манайд “ухаалаг” төрийн тухай хачин утгагүй либерал номлол ихэд дэлгэрээд байна. Гэтэл бидний үлгэр жишээ авах дуртай АНУ тэр “ухаалаг”, либерал” төрөөс чинь болоод 1930-аад онд Их Депресс буюу Их Хямралд орж ёстой нэг баларсан юм. Ингээд дор өгүүлэх Франклин Рузвельт гэдэг хүн “хүчтэй төрийн” бодлого явуулж, Америкийг аварсан юм. Ингээд өөрийн орчуулж буй нэгэн номын нэгэн бүлгийн ганцхан зүйлийг (параграф) танилцуулъя гэж бодсон юм. Энд нэмж тайлбарлах зүйл бараг байхгүй дээ. Харин өмнө нь бол манай Ц.Элбэгдорж шиг дураараа нөхдүүд “төр эдийн засагт огт оролцож болохгүй”, “төр бол хамгийн муу менежер”, “бид либералууд” гэсээр байгаад улс орноо хөнөөгөөд хаясан юм л даа… Read more of this post

Filed under ОРЧУУЛГА

МОНГОЛЫН ОНЦЛОГ БА ТҮҮХ БИЧЛЭГ

2014/01/13 24 Comments

Өнөөгийн монголын түүхчид шиг мангуу амьтад энэ ертөнцөд үгүй. Яагаад гэвэл тэдний дийлэнхи олонхи түүхийн философ, онолын болон түүхэн социологи гэж шинжлэх ухааныг ор тас мэддэггүй. Ийм учраас тэдний олонхи (цаашид тэд гэх болно-Х.Д.Г) түүхэн баримтын хойноос үхэн хатан хөөцөлдөх бөгөөд улмаар түүхэн баримтынхаа зөрчил дороос босч ирж чаддаггүй болой. Хэрэв түүхэн туурвил бүтээе гэж бодож байвал дээр дурдсан түүхэн философ, онолын болон түүхэн социологи гэдэг шинжлэх ухааныг жаахан ч гэсэн үзэх ёстой. Манай Монголын түүх бичлэг өөдөлдөггүйн үндсэн шалтгаан энэ мөн. Үүнийг хэдхэн жишээн дээр авч үзье. Read more of this post

Filed under ШИНЖЛЭХ УХААН

АБДОЛА МОРАДИ: ДЭЛХИЙН ЭДИЙН ЗАСГИЙН ХЯМРАЛ БА АМЕРИКИЙН НОЁРХЛЫН УНАЛТ

2014/01/12 18 Comments

Сүүлийн үед дэлхийн эдийн засгийн хямралын “юм” хайх болгонд заавал америк хамт гарч ирэх болов. Өмнө нь америк байсан л даа, гэхдээ цөөвтөр байсан болохоор нь “хасаад” яваад байсан юм. Өнгөрсөн оны сүүлийн хоёр сард гэхэд л Испанийн “Rebelion”, Английн Guardian, Америкийн Forbes, AlterNet сэтгүүлүүдэд гарчигт дурдсантай ижил агуулгатай өгүүллүүд гарчээ. Эдгээрийн дотроос Ираны мэдээллийн FARS агентлагийн нэгэн аналитик өгүүлэл миний сонирхлыг ихэд татав. Тэгээд ч манайд ямар ираны “юм” уншиж байсан биш, монголчуудад сонин байх гэж санана. Энэ өгүүллийг Абдола Моради (عبدالله مرادی) гэж иран нөхөр 2013 оны 12 дугаар сарын 18-нд бичсэн юм байна. Би үүнийг оросын inosmi.ru сайтаас авч орчуулав. Иран “сэтгэлгээ” нэлээд онцлог юм. Гэхдээ би эндээс Баабар шиг “Хятад маргааш сөнөх гэж байна” гэсэн шиг дүгнэлт огт хийгээгүй, зүгээр л хандлага нь ийм байна, зарим хүмүүс ингэж бичиж байна гэдгийг л сонирхуулж байгаа юм… Read more of this post

Filed under ОРЧУУЛГА

← Older posts

Newer posts →