ҮНДЭСНИЙ БААТРАА ИНГЭЖ БҮТЭЭДЭГ

Эргүү тэнэг нь дэндсэн монголын “шинэ” түүхчид болон түүх сонирхогчдод үндэсний түүх бичлэг гэж юу байдгийг ойлгуулах үнэн тамтай ажил юм. Монголоос жишээ авахаар солиороод, мэдэмхийрээд болохгүй бол гадаадаас жишээ авна. Энэ удаад Оросоос жишээ авав. Дараа нь бусад олон улсаас жишээ авах болно. Ингээд энэ жишээ Монгол үндэсний түүх бичлэгийн агуулга ямар байх ёстойг ойлготол чинь үргэлжилнэ. Яахаараа ийм мунхаг харанхуй, дээрээс нь эргүү муйхар үхэр шиг зүтгэдэг байна аа, өнөөгийн “нэн шинэ түүхчид”… Read more of this post

ХЯТАДАД БОЛСОН ЯВДАЛ

Манайхан XIX-XX зууны зааг үеийн үйл явдлыг олон талаас нь бичсэн боловч Хятадын “өнцгөөс” бичсэн нь нэн ховор. Алдар түүхч Л.Жамсран л бага зэрэг хөндсөн санагдана. Асуудлыг Хятад “өнцгөөс” харах нь шинжлэх ухааны үүднээс заавал хийх ёстойгоос гадна их сонирхолтой байдаг юм. Ингээд нэгэн бяцхан оролдлого хийгээд үзэж болох л доо… Read more of this post

ХҮРЭЭГ ЭЗЛЭХҮЙ…

ХХ зууны эхэнд Нийслэл Хүрээг эзэлсэн хийгээд чөлөөлсөн асуудал Монголын түүхийн хамгийн эмзэг асуудал юм. Түүхчид Монголын тусгаар тогтнол хэд хэдэн удаа алдагдаад хэд хэдэн удаа олдсон мэт ярих. Манайд олон талаас нь ярьсан боловч “хятадын талаас” анхаарсан нь бараг үгүй. Манай нэрт түүхч Жамсран бага зэрэг өгүүлсэн. Монгол Манж Чин гүрний хараат байсан учраас энэ талаас нь авч үзэж болохгүй юу… Read more of this post

Америкийн ГУЛАГ

Сүүлийн үед манайд “ухаалаг” төрийн тухай хачин утгагүй либерал номлол ихэд дэлгэрээд байна. Гэтэл бидний үлгэр жишээ авах дуртай АНУ тэр “ухаалаг”, либерал” төрөөс чинь болоод 1930-аад онд Их Депресс буюу Их Хямралд орж ёстой нэг баларсан юм. Ингээд дор өгүүлэх Франклин Рузвельт гэдэг хүн “хүчтэй төрийн” бодлого явуулж, Америкийг аварсан юм. Ингээд өөрийн орчуулж буй нэгэн номын нэгэн бүлгийн ганцхан зүйлийг (параграф) танилцуулъя гэж бодсон юм. Энд нэмж тайлбарлах зүйл бараг байхгүй дээ. Харин өмнө нь бол манай Ц.Элбэгдорж шиг дураараа нөхдүүд “төр эдийн засагт огт оролцож болохгүй”, “төр бол хамгийн муу менежер”, “бид либералууд” гэсээр байгаад улс орноо хөнөөгөөд хаясан юм л даа… Read more of this post

МОНГОЛЫН ОНЦЛОГ БА ТҮҮХ БИЧЛЭГ

Өнөөгийн монголын түүхчид шиг мангуу амьтад энэ ертөнцөд үгүй. Яагаад гэвэл тэдний дийлэнхи олонхи түүхийн философ, онолын болон түүхэн социологи гэж шинжлэх ухааныг ор тас мэддэггүй. Ийм учраас тэдний олонхи (цаашид тэд гэх болно-Х.Д.Г) түүхэн баримтын хойноос үхэн хатан хөөцөлдөх бөгөөд улмаар түүхэн баримтынхаа зөрчил дороос босч ирж чаддаггүй болой. Хэрэв түүхэн туурвил бүтээе гэж бодож байвал дээр дурдсан түүхэн философ, онолын болон түүхэн социологи гэдэг шинжлэх ухааныг жаахан ч гэсэн үзэх ёстой. Манай Монголын түүх бичлэг өөдөлдөггүйн үндсэн шалтгаан энэ мөн. Үүнийг хэдхэн жишээн дээр авч үзье. Read more of this post

АБДОЛА МОРАДИ: ДЭЛХИЙН ЭДИЙН ЗАСГИЙН ХЯМРАЛ БА АМЕРИКИЙН НОЁРХЛЫН УНАЛТ

Сүүлийн үед дэлхийн эдийн засгийн хямралын “юм” хайх болгонд заавал америк хамт гарч ирэх болов. Өмнө нь америк байсан л даа, гэхдээ цөөвтөр байсан болохоор нь “хасаад” яваад байсан юм. Өнгөрсөн оны сүүлийн хоёр сард гэхэд л Испанийн “Rebelion”, Английн Guardian, Америкийн Forbes, AlterNet сэтгүүлүүдэд гарчигт дурдсантай ижил агуулгатай өгүүллүүд гарчээ. Эдгээрийн дотроос Ираны мэдээллийн FARS агентлагийн нэгэн аналитик өгүүлэл миний сонирхлыг ихэд татав. Тэгээд ч манайд ямар ираны “юм” уншиж байсан биш, монголчуудад сонин байх гэж санана. Энэ өгүүллийг Абдола Моради (عبدالله مرادی) гэж иран нөхөр 2013 оны 12 дугаар сарын 18-нд бичсэн юм байна. Би үүнийг оросын inosmi.ru сайтаас авч орчуулав. Иран “сэтгэлгээ” нэлээд онцлог юм. Гэхдээ би эндээс Баабар шиг “Хятад маргааш сөнөх гэж байна” гэсэн шиг дүгнэлт огт хийгээгүй, зүгээр л хандлага нь ийм байна, зарим хүмүүс ингэж бичиж байна гэдгийг л сонирхуулж байгаа юм… Read more of this post

ТЭНЭГ НЬ ДЭНДЭХЭЭР

Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж “ухаалаг төртэй” болох хамгийн эхний “тэнэг” алхмаа хийв. Ц.Элбэгдорж шинэ онд төрийн байшин барилгыг зарахыг нь зарж, барихыг нь барих хачин жигтэй зарлиг гаргав. Би түүнийг “төр сүйрүүлэх авъяастай” гэсэн. Энэ нь түүний энэ утгагүй зарлигаар бүрэн нотлогдож байна. Үүнийг одоо авч үзье. Read more of this post

НАМЫН УДИРДАГЧДЫН НЭР ХҮНД

Саяхан Хятадууд Мао Цэдун даргынхаа 120 насны ойг тэмдэглэж, зарим нь цул алтаар хүртэл хөшөө босгов. Нам төр удирдагчаа хүндэтгэнэ гэж үүнийг хэлдэг ажээ. Манайхан коммунист нам коммунист удирдагчийнхаа ойг тэмдэглэж байгаа биз гээд шал тоохгүй байгааг би сайн мэдэж байна. Энэ бол түүхээ хүндэтгэдэг, нэр төрөө хүндэтгэдэг, удирдагчдаа хүндэтгэдэг аливаа нам төрийн зайлшгүй хийх ажил мөн. ХКН энэ үүргээ нэр төртэй биелүүлэв. Харин монголын МАН бүх удирдагчаа шороо тоостой хутгаад хаячихсан хөсрий царайлчихаад сууж байж өөрийгөө ардчилсан, нэр хүндтэй нам гэж солиорох бөлгөө. Энэ тухай өгүүлсү… Read more of this post