АРДЧИЛЛЫН “ИХ ТЭСРЭЛТ” БА ТҮҮНИЙ ҮР ДҮН

Манайхан засаглалын хэлбэрээр “онолдоод” сүйд болж байгааг бүгд мэднэ. Ямар ч улс үндэстэн “хамгийн сайхан” төртэй болохыг хүсэх нь мэдээжийн хэрэг. Энэхүү “хайх” үзэгдэл 1990-ээд оны үеэс тэсрэлт хэлбэртэй болсон. ЗХУ тэргүүтэй социалист систем нуран унасны дараа АНУ тэргүүтэй Барууны орнууд ардчилсан төрийг “хамгийн сайн” гэж сурталдав. Энэ нь ч тухайн үедээ дэндүү үнэмшилтэй байлаа. Ингээд Барууны сургааль зааврын дагуу дэлхийн даяар, ялангуяа хуучин социалист болон социалист чиг барижаатай орнуудад “шинэ, сайхан” ардчилсан төрүүдийг “бөөнөөр үйлдвэрлэж” эхлэв. Энэ аварга үйл явц дэлхий дахинаа өрнөөд даруй 30 жил болжээ. Одоо өөрчлөлт шинэчлэл хийсэн бүх улс гүрнүүд шинэ ардчилсан, зөв төр байгуулж чадсан уу ? гэсэн асуулт тавих цаг нэгэнт болжээ. Энэ тухай товч өгүүлсү… Read more of this post

ДЭН СЯОПИНИЙ УХААН

БНХАУ байгуулагдсаны 70 жилийн ой энэ 10 дугаар сарын 1-нд болох гэж байна. Хятад энэ 70 жилд алдаа гажуудал байсан хэдий ч нийгмийн асар их дэвшил хийснийг дэлхий нийтээр хүлээн зөвшөөрдөг. Энэ их амжилтын ноён оргил нь саяхан буюу 1980-аад онд Дэн Сяопиний удирдлагаар эхэлсэн шинэчлэл (модернизаци) юм. Хятадын шинэчлэлийн эцэг Дэн Сяопинийг манайхан ямар нэг хэмжээгээр мэдэх боловч яг юу хэлснийг нь огт мэддэггүй гэхэд болно. Дашрамд дурдахад ЗХУ энэ шинэчлэлийн ихэд сонирхон, Дэн Сяопиний зохиол бүтээлүүдийг орчуулж, зарим нэг эхлэл хийж байсан юм. Ингээд Дэн дарга 1979, 1980 онуудад Хятадын шинэчлэлийг эхлүүлэх үедээ гадаадын капитал, зах зээлийн эдийн засаг, шинэчлэлийн мөн чанарын талаар юу гэж хэлж байсныг түүний цөөн ишлэлээр нь харуулахыг хичээе. Бидний хувьд Хятадын шинэчлэл яаж эхэлсэн нь тун их сургамжтай, мөн одоо ч гэсэн бодууштай, авууштай санаа маш их… Read more of this post

ДАЙН ХИЙГЭЭД ТҮҮХЭН ДҮГНЭЛТИЙН ЗӨРЧЛҮҮД

Сүүлийн үед Баабар, Д.Баярхүү, Б.Цэнддоо нарын түүх сонирхогчид толгойлон Халхын голын ялалтыг гутаан доромжлох цувралд аянд мордов. Тэд шинэ шинэ түүхэн баримт гарган ирж, Японы “зөв” байсан, ЗХУ-ын “буруу” байсан, монголчууд энэ ялалтыг тэмдэглэх ёсгүй гэж үхэр шиг зүтгэж байна. Дэлхийн улс гүрнүүд дайны тухай өөрийн гэсэн албан ёсны дүгнэлтээ хийж, түүнийгээ сурталчилдаг ба улс улсын дүгнэлтүүд өөр хоорондоо зохицоно, нийлнэ, нийцнэ гэж “номонд хазгай.” Албан ёсны дүгнэлтүүд мэдээж хэрэг үзэл суртал болон хувирдаг. Харин албан ёсны янз бүрийн дүгнэлт, эсрэг тэсрэг үзэл суртал дунд сургуулийн сурах бичигт хамгийн тод тусдаг юм. Ингээд Дэлхийн II дайныг хэрхэн дүгнэдэг талаар улсын улсын дунд сургуулийн сурах бичгээс жишээлэн авч үзье… Read more of this post

А.БААТАРХУЯГ: МАТАН МАГТАХ нь (Ёжлол, ёгтлол ойлгодоггүй хүмүүс уншаагүй нь дээр)

Талийгаач СГЗ Г.Дашрэнцэн ах маань ганц л дүртэй хүн байсан юм. Шооч, амьдралыг гэрэл гэгээтэй болгодог айдасгүй, амгалан, цөлх, монгол хар ухаантай хүн л дээ! Гэм хоргүй шооч зан нь заримдаа засаг ч унагана. Гэхдээ гэм хор байдаггүй, тоглоом шоглоомонд нь “унасан” хүн буцаад өсөрхдөггүй тийм л гэгээтэй хүн байжээ… Read more of this post

Г. УЯНГА: МАНАЙ ЧӨТГӨРИЙН ТОЙРОГ (ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ҮНДСЭН АСУУДЛУУД-1)

Сонгогчид ч яахав, гишүүдээ сонгодог гэж боддог. Гэтэл та нарын сонголтод ирэхийн өмнө хөөрхий тэр гишүүн ямар шалгуур давдгийг мэдэх үү? Read more of this post

МОНГОЛЧУУДЫН “ОНОЛДОХ” ӨВЧИН БА СОНГУУЛЬ…

Монголчуудын толгой олон жил эргэсэн дээрээ сүүлийн үед бүр мангуу болж гүйцэв. Яасан гэхээр ҮХНӨ, ард нийтийн санал асуулга, сонгууль гэсэн гурван “том юм” давхцсаны учир. Урд өмнө нь сонгууль гэсэн ганцхан “юм”-тай ноцолдож, маанагтаж маанагтаж нэг юм сонгохчоо аяддаг байсан бол одоо түүнтэй эн зэрэгцэх ҮХНӨ, ард нийтийн санал асуулга гэсэн өөр хоёр “том юм” гараад ирэхээр арга ч үгүй биз. Энэ “гурван том” асуудлыг дэс дараалуулах, эрэмбэлэх гэхээр толгой нь хүрэхгүй хурнийгаад сууж байтал УИХ-ыг тараах, сонгууль наашлуулах асуудал гарч ирээд монголчуудын “толгой хагарах” дээрээ тулав. Яахав дуугай суултай нь биш, ҮХНӨ-өөр “онол ном” ярьж, цэцэрхэж байх нь хамаагүй таатай бөгөөд өлзийтэй.
Ингэж онолдож, цэцэрхэж, тэнэгтэж байх хооронд цаана чинь “шал өөр юм” явж, Та нарыг “нэгмөсөн хөнтрөх” гээд байна. Энэ тухай хийсэн товч өгүүлсү…
Read more of this post

“УМАРД УРСГАЛ”-ЫН ОРОНД “ТАЛЫН УРСГАЛ” ЯВНА

Монголоор дамжин өнгөрөх хийн хоолойтой холбоотойгоор Оросын “Свободная пресса” (товчоор СП) сайтад Андрей Полунины бичсэн нэгэн сонирхолтой өгүүлэл-ярилцлага гарав. Энд хийн хоолойны талаарх геополитикийн тал талын бодит байдал, зөрчил хийгээд зовлонг нэн тодорхой өгүүлжээ. Энэ нь монголчууд бидэнд нэн сонирхолтой гэж үзээд түүнийг орчуулан хүргэж байна… Read more of this post

ЗАСАГЛАЛЫН ХЭЛБЭРИЙН ТАЛААРХ ДЭЛХИЙН ХИЙГЭЭД МОНГОЛЫН МАРГААН

Засаглалын шилдэг хэлбэрийн тухай маргаан нэн эртнийх юм. Платон гэж “болдоггүй нөхөр” НТӨ 360 онд “төгс төр”-ийн асуудлыг анх сөхөж: аристократ, тимократ, олигарх, демократ, тиран гэж ангилсан “Төр” гэдэг ном бичээд л “үймүүлээд” хаячихгүй юу ?! Уг нь хүн төрөлхтөн “үнэн сайхан” амьдарч байсан юм ш дээ. Платоны энэ номноос хойш хүн төрөлхтөн уулгамч юм шиг “төгс төр” хайгаад даруй 2000 гаруй жил өнгөрсөн боловч одоо болтол олсонгүй, хэрэлдсээр л…Энэ маргаан Монголд яг одоо, “цоо шинэ”-ээр эхэлж, Монголд Платоны номын барааг ч хараагүй хар мянган “платончууд”, түүнээс хол давсан “суутнууд” үй түмээрээ төрөн гарсныг радио, телевизээр бэлхнээ харж болно. Энэ тухай товч өгүүлэх гэсэн юм… Read more of this post