ТА НАР Л “АЮУЛ”…

2010/10/05 21 Comments

Яруу алдарт төр засаг энэ зун биднийгээ ид наадамдаж байх хооронд цоо шинэ “Үндэсний аюулгүй байдлын үзэл баримтлал” баталжээ. Хамгийн их “сонор сэрэмжтэй” байх ёстой судлаач мань мэт шиг нь үүнийг “дуулаагүй” хоцорсон байхад бусад нь нэг их “анзаарсан” нь юу л бол ?! Харин миний хүндэтгэж явдаг сэтгүүлч Гангаа мэргэжлийн маш нарийн мэдрэмж гаргаж энэ асуудлыг хөндсөн хоёр ч ноцтой өгүүлэл бичив. Ид хурим найрын үед “нэг муу” сэтгүүлч “аюул маюул” ярихад “тоодог монгол” гэж бараг алга. Хамгийн хоржоонтой нь төр засаг наадмаар баталсан “үзэл баримтлал”-аа бүтэн нэг улирлын дараа саяхан “танилцуулж” биднийгээ “гийгүүлэв”. Иймээс сэтгүүлч Гангаад баяр хүргэхийн хамтад түүнд “нэмэр болох” нь миний үүрэг хэмээн үзэж энэхүү эрэгцүүллийг бичиж байна. Read more of this post

Filed under УЛС ТӨР

МОНГОЛ АКСИОМ ХИЙГЭЭД ТОМ “СТРАТЕГИ”

2010/09/30 24 Comments

Манай монголчууд дандаа “ил” байгаа “бодит”юмыг хардаг төрөлх менталитеттэй. Тэдний олонхийн хувьд МАХН-ын нэр, үзэл баримтлалын “онол”, АН-ынхны “хэрүүл”, Н.Энхбаярын “тэмцэл” зэрэг ил үзэгдлүүд бараг л “ажил амьдралаас” нь илүү сонин байгаа бололтой. Дээрээс нь том жижиг “пиарчид”, мэдэх мэдэхгүй сэтгүүлчид нэмэгдээд ирэхээр монголчууд жинхнээсээ “манан дунд” төөрчихөж байгаа юм. Манайхан “амаараа” бол ч улс төрийг ёстой нэг хийж өгч байна, харин жаахан ч гэсэн бодох “завтай” хүн бараг алга. Иймээс бодож эрэгцүүлэхэд тань тус болох үүднээс одоогийн нөхцөлд хэлж болохуйц зарим санааг хэлэхгүй бол болохгүй нь. Энэ нь миний мэргэжлийн үүрэг юм л даа… Read more of this post

Filed under УЛС ТӨР

“ЦОЛ ХЭРГЭМЭЭРЭЭ” Л “ҮЗНЭ” Ш ДЭЭ…

2010/09/24 21 Comments

Манай монголчууд их мартамтгай, бас тун хэнэггүй. “Ихэс дээдэс”-ийнхээ цол хэргэмийг хүртэл мэдэхгүй “ёс” алдана гэж жигтэйхэн. Иймээс Монголчууддаа одооноос “ёс журам”-аа “сайн сахиж” бай, ядахдаа “хаад ноёд”-ынхоо “цол хэргэм”-ийг сайн цээжилж сур хэмээн МАХН-ын “Үнэн” сонины 2004 оны 1 дүгээр сарын 8-ны № 4 (19959)-т албан ёсоор баталсан “цол хэргэм”-ийн жагсаалтыг дахин сануулж байна. Надад үнэмшихгүй бол сониноос нь шалгаад үзсэн ч болно. Харин ахин мартаж “ёс алдав” аа, Таануус… Read more of this post

Filed under УЛС ТӨР

ЭСЕРҮҮДИЙН ХУВЬ ТАВИЛАН…

2010/09/18 8 Comments

Бидний олонхи “эсер” гэж олонтаа сонссон байх. Харин залуучуудын олонхи нь огт мэдэхгүй ч байж магад. Эсер гэдэг бол “социалист-революционер” буюу “социал (ист)-хувьсгалчид” гэсэн үгийн товчлол бөгөөд ийм нэртэй нам Орост байсан юм. Манайхаар бол “нийгмийн шинэчлэл” гэж орчуулж бүрнээ болно. За тэгээд тэр нь нэг иймэрхүү түүхтэй… Read more of this post

Filed under УЛС ТӨР

ӨӨДРӨГ ҮЗЭЛ…

2010/09/12 31 Comments

Энэ зун хуурай дүү бүсгүй маань манай зусланд ирж удтал ярилцав. Их л олон сэдвээр “буу халсан” юмдаг. Гэтэл “Ганаа ахаа, Гумилевыг уншсан хүмүүс их гутранги болчих юм аа” гэсэн эрдэмт дүүгийн дүгнэлт тархи уу зураад л явчихлаа. Өндөр боловсролтой, соёлтой хүн болохоороо “ихээхэн зөөлрүүлж” хэлэх шиг болов. Ингээд тэр дүү хүүхнээ ганцааранг нь “загнах” гэж нэлээд бэлтгэж байсан юм. Гэтэл аль ч мэргэжлийн, шинжлэх ухааны болон сонирхогч олон хүмүүст хамаарах энэ “зэмлэл сануулга” манай нийт залууст илүү тустай гэж гэнэт бодов. Манай залуу үеийнхэн сэтгэлгээний догматизм болон ментал шинжтэй гажгаас үтэр түргэн ангижрах ёстой гэсэн гүн итгэл, бас цаг үеийн байдал ингэхэд хүргэсэн буй за… Read more of this post

Filed under УЛС ТӨР

МАЙ, “ГЭРЭЭ” ЧИНЬ, ЭНЭ БАЙНА…

2010/09/06 11 Comments

Сүүлийн хэд хоногт Монголын улс төрчдөд хамгийн эрэлттэй юм ганцхан болов. Энэ нь 2008 оны намар МАХН, АН хоёрын байгуулсан гэрээ юм. Одоо яг “сайхан гэгч” нь улс төр хийх гэсэн чинь ерөөсөө гэрээ байгуулсан эсэх, байгуулсан бол тэр нь “хаана” байгааг “мэддэг амьтан” бараг алга. Бодвол дарга нар нь “гэрээ”-гээ нуучихаад байгаа бололтой. Ийм байж яах гэж улс төр мөр гэж давхиад байдгийг миний хувьд ёстой ойлгох юм алга. Гэхдээ “байлдагч талууд” бүгдээрээ хүсээд байгаа болохоор энэ гэрээг чинь блогтоо тавьж өгье дөө. Би “улс төрчдөд” ихээхэн тус болсон гэдэгтээ огт эргэлзэхгүй байна. Тэгээд ахиад “хоолтойгоо холиод” идчихэлгүй шиг наад “гэрээгээ” аваад “байлдаж” үз дээ. Ер нь бол тас харанхуй “байлдах” ч нэг их сайн юм биш л дээ… Харин олон түмний хувьд гэвэл зөвхөн энэ гэрээний биелэлтийг л нэхнэ шүү дээ… Read more of this post

Filed under УЛС ТӨР

ПАНМОНГОЛИЗМ

2010/08/29 41 Comments

Би панмонголизм гэдгийг угаасаа “ойлгомжтой” бөгөөд Монголын үндэсний үзлийн талаар орос, монголын хувьсгалчдын улс төрийн зөрчилдөөн гэж ойлгож ирсэн. “Пан” нь ч яахав, “нийт”, “бүх” гэсэн грек гаралтай үг. Тэгсэн чинь судлаад байсан чинь энэ нэр томъёог Оросууд анх гаргасан юм байна. Чингэхдээ улс төрчид биш, гүн ухаантнууд, чингэхдээ бүр томоохон сэтгэгчид нь аль дивангалавт гаргасныг хэдхэн жилийн өмнө мэдээд ихэд гайхав. Монголчуудын панмонголизмын үзэл санаа, үйл ажиллагаа их урт удаан үргэлжилсэн, ихээхэн хувирал, зовлон зүдгүүр дамжсан үзэгдэл гэдгийг түүх гадарлах хэнд ч гэсэн тодорхой буй за. Үр дүн нь асар олон хүний амь амьдрал, зовлон зүдгүүр, төөрөгдөл, мөрөөдөл, алдаа оноо, цус хөлсөөр бүтсэн тусгаар тогтносон Монгол Улс. Read more of this post

Filed under УЛС ТӨР

УУХАЙ УУХАЙ, ХУРАЙ ХУРАЙ…

2010/08/22 25 Comments

Ураа хашгирч үзээгүй хүн монголд ганц ч үгүй гэж санана. Ядахдаа л спортын тэмцээн дээр орилж үзсэн биз. Би л багадаа “ура” гэдгийг оросын буюу “манай” улаан цэргийн гэж ойлгодог байлаа. Бас японууд “банзай” гэж дайралтад ордог байсныг осолгүй сонсож байсан. Миний мэдлэг маань ердөө л энэ байв. Гэхдээ хар аяндаа ойлгомжтой юм их нарийн байх тохиолдол амьдралд элбэг. “Ура” гэдэг энэхүү дайчин, шидэт, хүчтэй үг хаанаас үүссэн юм бол ? гэж хэдэн жил бодож явав. Нэлээд олон хүнтэй уулзсан боловч мэдэх хүн байдаггүй. Харин сэтгүүлч А.Баатархуяг хэдэн сонин зүйл хэлчихээд “алга” болчихов. Тэгээд нетээр бяцхан хайлт хийж үзсэнээ Та бүхэнтэйгээ хуваалцая гэж бодлоо. Гэхдээ энэ бол бие дааж бичсэн өгүүлэл огт биш шүү. Зүгээр л энд тэндээс чадан ядан цуглуулсан хэсэг бусаг баримтуудаасаа сонирхуулж байгаа юм. Би л лав “ура” монголоос үүссэн гэдэгт огт эргэлзэхгүй байна. Манай хэл болон түүхийнхэн, холбогдох бусад мэргэжилтнүүд мэдэх мэдэх зүйлээ тал талаасаа нэмэрлэвэл “ура”-ны үүслийг хялбархан тайлбарлаж чадна гэж бодно. Read more of this post

Filed under ШИНЖЛЭХ УХААН

← Older posts

Newer posts →