ТӨРИЙН ДУУЛАЛТАЙ ДҮЙЦЭХ “АРИУН ДАЙН”

Удахгүй Агуу Их Ялалтын ой болох гэж байна. Улаан талбайн яруу алдарт парад “Священнная война” буюу “Ариун дайн” дуугаар эхэлдэг. Энэ агуу дууг оросууд голдуу босч сонсдог заншилтай. Иймээс түүнийг Төрийн дуулалтай дүйцэх дуу гэдэг. Энэ дуу үүссэн товч түүхийг өгүүлсү… Read more of this post

А.БААТАРХУЯГ: БҮРХЭГ ТЭНГЭР

Ерөнхийлөгчийн сонгууль дөхсөөр… Харин аль намаас хэн нэр дэвших нь өнөөг болтол тодорхой бус. Уг нь өдийд эрх баригч нам хүнээ тодруулчихмаар авч мөн л тодорхойгүй хэвээр. Энэ юу болоод байна аа? Хар пиар бол эхэлчихсэн, Ерөнхийлөгчийн сонгуульд дэвшиж магадгүй гэсэн улстөрч бүрийг “снайперууд” сонор сэрэмжтэй нь аргагүй нүхлэж байна. Read more of this post

ГАНЦ БҮСГҮЙН ЭСРЭГ ЗАРЛАСАН ЭРХ БАРИГЧДЫН ДАЙН

Улс төрчдийн хамгийн итгэлт “бууны нохой” Дээд Шүүх нэг муу шоронгийн луйварчны удаа дараагийн хүсэлтийг биелүүлж, ТТЭНН-ын дарга Г.Уянгыг “хөөж”, нөгөө муу шоронгийн луйварчнаа даргаар нь тавив. Монголын бүх улс төрийн намын бүх дарга нарыг заавал, албатай мэт шоронтой холбоотой хүмүүсээр тавих гэсэн адгийн бодлого хэрэгжиж байна. Энэ явдал маш эртнээс эхтэй юм. Монголын олигархууд, МАНАН-гийхан, Дээд Шүүх болон хууль хүчний байгууллагууд ганц бүсгүйд дайн зарлаад тун их удаж байна. Энэ тухай үнэн түүхийг өгүүлэх нь судлаач миний үүрэг юм. Read more of this post

А.БААТАРХУЯГ: ИХ ТЭНГЭРИЙН ДҮЛИЙ – 2,3,4…

А.Баатархуягийн бичсэн бидний оюун санаа, сэтгэлгээний гажгийн талаар өгүүлсэн хоржоонтой, сургамжтай өгүүллийг нийтэлж байна. Read more of this post

МОНГОЛЫН ХУТАГ ХУВИЛГААДЫН НЭРСИЙН АНХНЫ ЖАГСААЛТ.

Оросын нэрт монголч А.М.Позднеев 1887 онд “Монгол дахь Буддын сүм хийд болон Буддын лам нар, түүний ард түмэнтэй тогтоосон холбоо харилцаа” (“Очерки быта буддийских монастырей и буддийского духовенства в Монголии в связи с отношением сего последного к народу.”) хэмээх ном бичсэн юм. Энэхүү бүтээлд Монголын сүм хийд, лам нарын амьдрал, ахуй, аж байдал, зэрэг дэв, цол, зиндаа, ажил үүргийн хуваарь, шашны ёслол зэргийг бүх талаас нь тодорхойлон бичсэн байдаг. Ийм ч учраас дурдан буй бүтээл Оросын Газар зүйн нийгэмлэгийн том алтан медалийг хүртжээ. Хамгийн сонирхолтой нь уг бүтээлд Монголын хутагт хувилгаадын нэрсийн жагсаалтыг анх удаа гаргасан юм. Миний зүгээс энэ жагсаалтыг анхны гэдэг утгаар сонирхуулж байгаа бөгөөд эдгээр “үй түмэн” хутагт хувилгаадын хойт дүрийг тодруулах тэнэг балай зан үйлд ашиглах нь хэрэггүй бөгөөд утгагүй гэдгийг онцгойлон сануулаад энэхүү жагсаалт болон зохиогчдын талаарх товч тайлбарыг нийтэлж байна. Read more of this post

АЛЕКСАНДР ТЕНЧОЙ: АЛИНА КАБАЕВА ХИЙГЭЭД МОНГОЛ-ТАТААР УГСААТ ОРОСЫН АЛДАРТНУУД

Оросын зохиолч Александр Тенчойн 2 дахь өгүүллийн орчуулгыг нийтэлж байна. Яарахгүй бол манайхан өмнөх өгүүллийг нь мартчихаж магадгүй гэж болгоомжлов. Үүнтэй холбогдуулан миний аль эрт орчуулсан М.Д.Каратеевын “Орос ба татаарууд” (2008.10.20) өгүүллийг сөхөж үзэхийг зөвлөж байна. Энэ өгүүлэл https://ganaa.mn/2008/10/20/utui/-д бий. Read more of this post

АЛЕКСАНДР ТЕНЧОЙ: ТАГАНКА, ЧЕРТАНОВО, КИШИРСКАЯ…ГЭХЧЛЭН МОСКВАГИЙН МОНГОЛ-ТАТААР ОЛОН НЭРИЙН ТУХАЙ…

Оросын Төрийн Думын депутат Михаил Слипенчук Монголд аялсныхаа дараа сүлжээнд орос олон үгийн гарвалын (этимологи) тухай сонирхолтой сэдэв хөнджээ. Үүнийг нь Оросын зохиолч Александр Тенчой өлгөн авч 2 өгүүлэл бичсэний эхнийхийг хүргэж байна. Монголчуудад нэн сонирхолтой нь эргэлзээгүй. Одоо удаах нэн сонирхолтой өгүүллийг орчуулан хүргэж байна. Харин мэдэмхийрээд, цэцэрхээд, загнаад, балайраад байвал больж л орхино шүү… Read more of this post

ХЭРЭВ ТОМЧУУД УХААНАА ОЛОХГҮЙ БОЛ…

Монголын улс төр ажин түжин. “Дээрээ” нам гүм, дороо “бага” зэрэг шуугиж байна. Хэрэв дээрээ нам гүм бол ямар нэг далд хуйвалдаан болж байна гэсэн үг гэдгийг би олон удаа дурдаж байсан. Товчхондоо бол манай улс төрчид Ерөнхийлөгчийн сонгуульд бэлтгэж байна. Гэтэл сонгуулиас давсан олон асуудал Монголын нийгэмд үүсчээ. Энэ тухай товч анализаа өгүүлсү. Read more of this post