МОНГОЛЫН ТӨМӨР ХҮН

Дөнгөж хэдхэн хоногийн өмнө нэрд гарсан Metoritics & Planetary Science сэтгүүлд гаргасан германы эрдэмтдийн монголын “Төмөр хүн”-ий баримал одоо дэлхийг шуугиулж байна. Энэ тухай өгүүлсү. Read more of this post

БОЛОВСРОЛЫН ЯАМНЫ БОЛОВСРОЛ

Саяхан Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны яам “Монголын хүүхэд, залуучуудын оюунлаг сэтгэхүйг хөгжүүлэх номын жагсаалт ” саяхан гаргажээ. Би боловсролын яамны боловсрол найгүй гэдгийг мэдэх боловч ийм мангуу болсон гэж арай ч бодоогүй явсан юм. Энэ тухай өгүүлэх гэсэн юм. Read more of this post

АМЬТНЫ АРДЧИЛАЛ

Элдэв юм уншиж байгаад заримдаа хачин сонин, марзан гэмээр зүйлтэй их тааралдах. Этологи гээд нэг шинэ шинжлэх ухаан байдаг юм. Амьтны зан үйлийг хүний зан үйлтэй харьцуулан судалдаг эд л дээ. Ихэнхи тохиолдолд хүн чинь амьтнаас нэг их ялгаагүй. Зарим үед амьтад биднээс хамаагүй илүү “ухаантай”. Ингээд амьтны сүрэгт “ардчилал” байдаг тухай нэг сонин мэдээлэл хүргэе. Read more of this post

ВАКЦИНЫ БУДЛИАН

Надад вакцины талаар захидал ирэв. Тэр нь энэ байна… Read more of this post

ӨВӨР МОНГОЛЫН ГАЙХАМШИГ

Энэ зун Хөх хотод очиж “Өвөр Монголын түүхийн музей”-г үзэв. Тэд шинэ музей байгуулсан гэж сонссон боловч үзэж амжаагүй явсан юм. Лут юм хийсэн гэдгийг нь мэдрээд байсан ч ийм гайхамшиг гэж мэдээгүй явж. Тэд ёстой хийх шиг болж. Ингээд ярьж байснаас үзүүлсэн нь дээр байх… Read more of this post

АЛТАЙН ХҮН

Сүүлийн хэдхэн жилд антропологийн шинжлэх ухаанд хувьсгал гараад байна. Манайхны олонхи хуучин ойлголтоороо яваад байх шиг. Антропологийн нээлт бүр бидний түүхтэй амин чухал холбоотой байдаг болохоор үүнийг сонирхох нь миний үүрэг байдаг юм. Тэгээд ч энд гарсан нээлтүүд улам бүр Монголтой холбогдох болж байна. Ингээд хэдийгээр мэргэжлийн хүн биш боловч антропологийн шинэ гоц сониноос “цэгцлэн хялбаршуулж” хүргэе гэж бодлоо. Мэдээж буруу зөрүү ойлгосон зүйл гараа л байлгүй, гэхдээ алд дэлэм алдаагүй гэж найдана… Read more of this post

ТЭНГЭРИЙН БАРДАМ ЗАНТНУУД

Түүх бичлэгээр “болохгүй юмыг” түүхийн философ хэмээх арга зүйн том шинжлэх ухаанаар хийж болдог. Манайд түүхийн философи шиг “хоцрогдсон юм” гэж байхгүй. Гэвч үүнийг хийдэг хүн манайд цөөн боловч байдаг. Түүний нэг нь миний эрхэм нөхөр Д.Чулуунжав бөлгөө. Би өөрийгөө ажилсаг гэж “гайхуулдаг” боловч Чулуунжав найзын дэргэд залхуу нь дэндсэн өчүүхэн нэгэн бөлгөө. Ганц харамсах зүйл нь түүний гайхамшигт бүтээлийг олон хүн мэдэхгүй, уншихгүйд байдаг юм. Энэ удаад эрхэм нөхрийн “Монголын эртний түүхийн философи. УБ. 2012” гайхамшигт номын нэг бүлгийн тун өчүүхэн хэсгээс нийтлэхийг өөрийн үүрэг гэж үзэв. Манай судлаачид, түүхчид энэ санааг судалгааны гипотез болгоод үзэхэд мөн ч юм олж, хийж болно гэдэгт би өчүүхэн ч эргэлздэггүй. Ер нь ингэж сэтгэдэг бол ч гэж би үргэлж боддог юм шүү… Read more of this post

ХЯТАДУУД ЮУ ГЭДЭГ ВЭ

Саяхан америкууд ирж лекц уншаад явав. Бидэнд хорин жилийн өмнөх шигээ ардчилал чухал гэдгийг хэлэв. Удалгүй Хятадын хэвлэлд Монголын тухай нэг доромж өгүүлэл гарав. Энэ бол улс төр юм. Манайх НАТО-д орно гээд давхиад байхаар тэд ингэх нь аргагүй байх. Тэгвэл тэдний том эрдэмтэд юу гэж боддогийг бид мэдэх хэрэгтэй л дээ. Ер нь бол бид америкаас бусад нь юу гэж бодож, юу хэлдэгийг заавал мэдэж байх ёстой. Мэдээж Оросыг бол бид амархан мэдэж чадна. Харин Хятадыг бол тийм ч амархан мэдэж чадахгүй. Тэгээд энэ талаар хятадын онолч эрдэмтдийн зарим санааг манай уншигчдад хүргэхээр шийдвэрлэв. Read more of this post