“ЦАХИМ” СОНГУУЛЬ

Чимээгүй сонгууль тохиролцсон ёсоороо болов. Энэ удаад техникийн томоохон “дэвшил” гаргаж иргэдээс биш, компюьтерээс санал авдаг болж байна. МАХН 2005 оны 12 дугаар сард болсон III Бага Хурлаараа “Цахим нам” болох хөтөлбөр дэвшүүлсэн юм. Тэр нь 4 жил огт биелэлгүй байсаар веб сайтаа ч олигтой хийж чадахгүй байсан “маанаг” нөхдүүд гэнэт “ухаан орж” цахим сонгууль явуулав. С.Баярын “инноваци” ингэж хэрэгжиж байгаа бололтой. “Цахим сонгууль“ гэгч шинэ луйврын тухай ард түмэндээ өгүүлбэл цаашдаа тэдэнд хэрэг болж магадгүй. Уг нь бол маанаг хүмүүс тэр чигээрээ үлддэг гэдгийг нотлох нь илүүц ажил. Гэхдээ л энэ луйврыг илчлэх нь судлаач хүний үүрэг болой. Read more of this post

ЧИМЭЭГҮЙ СОНГУУЛЬ

Энэ нөхөн сонгууль нэг л “чимээгүй” яваад байгааг олон хүн анзаарч байгаа байх. Хуучин бол манай аваргууд өдийд ёстой “манаргаж” өгдөгсөн. Чимээгүй байх нь ядаргаагүй амар л юм. Би энэ сонгуулийг “заяа нь мэдэг” гэж хаячихаад орчуулга морчуулга гээд сууж байсан юм. Тэгсэн чинь юу вээ, намууд нь холилдчихоод, улс төрийн бүлэглэлийн сүлжээний дайн эхэлчихдэг юм байна. Зах зээлд аль хэдийн орсон улс төрийн бүлэглэлүүд сүлжээнд гарцаагүй ордог юм байна. Тэгээд л чимээгүй байгаад байхгүй юу. Энэ тухай өгүүлсү. Read more of this post

ГАЦАА ХИЙГЭЭД ГАЧЛАН

Энэ удаагийн нөхөн сонгууль том улс төрийн цоо шинэ тоглолт эхлүүлж байгаа нь тодорхой байна. Н.Энхбаяр нэрээ татсанаар энэ сонгуулийн ач холбогдол буурсан мэт харагдавч хөшигний цаана улс төрийн амь дүйсэн тулалдаан болж байна. Нэг тохироод л, нэг буцаад л ёстой “шогтож” өгч байна. Үүнээс болоод энэ нөхөн сонгуулиар дамжин улс төрийн задрал улам эрчимжиж, яаж ч болохгүй гацаанд орчихоод байна. Энэ тухай өгүүлсү. Read more of this post

“ЮМ” ХИЙНЭ ГЭНЭ ҮҮ ?

Монголын төрд 1990 оноос Соёлын сайд болж улмаар хашиж болох бүх дээд албан тушаалыг бараг 20 жил сэлж тэлээлсэн Н.Энхбаяр одоо УИХ-ын гишүүн болж “юм хийнэ” гэнэ ээ…
Хорин жилийг ямар ч “юм хийхэд” хангалтай хугацаа гэж хэн ч хэлэх байх. Ийм хугацаанд феодализм, социализм, капитализмын алийг нь ч байгуулж амжина гэж би бодож байна.
Монгол хэлний “юм” гэдэг шиг хэтэрхий өргөн утгатай, тодорхойгүй үг дэлхийд бараг байдаггүй байх. Тайлбар тольд өгүүлснээр бол юм гэдэг бол “аливаа байгаа бүх бодот, зарим хийсвэр зүйлийн ерөнхий нэр” болно.
Ингэхлээр бидний хамгийн сайн мэдэх “юм хийх” болон түүний эсрэг утгатай “юм хийгээгүй” буюу “юу ч хийгээгүй” хэмээх хэллэгүүд нь ямар нэг тодорхой утга заахаасаа өмнө бидний сэтгэлгээний гажгийг харуулна.
Read more of this post

ЭНХБАЯРИЗМЫН СҮҮЛЧИЙН ОРОЛДЛОГО

Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн улс төрийн үр дагаврыг одоо болтол хэнд ч дүгнээгүй байгаа. Энэ зунжингаа тун ч олон далд үйл явдал болж, хэлж заншсанаар улс төрийн хүчний дахин хуваарилалт болов. Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн өмнө, өрнөлийн үед болон дараа нь юу болсныг тун цөөхөн хүн мэдэж байгаа. Энэ талаарх бодит баримт өгүүлэхийг зорьсон цуврал өгүүллийн анхныхыг толилуулж байна.
Дашрамд дурдахад энэ өгүүлэлд улс төрийн ерөнхий болон гадаад хүчин зүйл, нам хоорондын болон лидерүүдийн харилцаа, санхүү мөнгө, намуудын болон нэр дэвшигчдийн сонгуулийн луйвар, энэ үеэр болсон заваан явдлууд зэрэг олон зүйлсийг оруулаагүй, харин сонгуулийн үйл явцын пиар, зохион байгуулалтын талаас нь МАХН-ыг гол болгож өгүүлснээ учирлаж байна. Үнэнээ хэлэхэд нэг өгүүлэлд багтахгүй байна.
Read more of this post

ТЭРГҮҮН ХАТАГТАЙН ШИНЭ АЛБАН ТУШААЛ

Сүүлийн хэдэн өдөр Ц.Элбэгдорж Солонгосоос “хахууль” авсан тухай чих дөжиртөл ярьж байна. Үүнийг учрыг би сайн мэдэхгүй юм. Гэхдээ хэдхэн жилийн өмнө 2006 онд ноён Н.Энхбаярыг Солонгосын шашны нэгэн байгууллагаас асар их мөнгө дагалдуулан “шагнаж”, түүнийг нь тэргүүн хатагтай О.Цолмон өөрийн биеэр улсын зардлаар очиж авч байсныг би мэдэх юм. Энэ талаар “Улс төрийн сонин”-д бичиж байсан өгүүллээ дахин нийтэлж байна. Хэрэг хуучирдаггүй юм гэдгийг Та ойлгоно гэдэгт найдаж байна. Read more of this post

“ГУРВАЛЖИН ДӨРВӨЛЖИН” ХЭРҮҮЛ…

Ерөнхийлөгч сонгох гэж монголчууд гурав хуваагдаад байна. Тал хэсэг нь хоёуланг нь харааж байна. Урьдын олон хуйвалдааныг санаад тэгж байгаа хэрэг л дээ. Үлдсэн нь хоёр тал болоод “байлдаж” байна.
Энэ сонгуулиар нийгэм-эдийн засгийн ямар ч асуудлыг шийдвэрлэж чадахгүй нь хэнд ч тодорхой. Ямар ч тохиолдолд улс төрийн системийн задрал гарцаагүй болно. Энэхүү задралын мөн чанар нь эрх баригчдын зөрчил, харин гадаад илрэл нь ашигт малтмал, хямрал, амлалтын мөнгө, иргэний хөдөлгөөн болон ҮЭ-ийн жинхэнэ болон хуурамч тэмцэл зэрэг байх болно.
Үүнээс үүдэн “юм” энэ сонгуулиар огт дуусахгүй, харин эхэлнэ, иймээс монголчууд бид ядахдаа 3-4 жилийн боломжит хандлагыг ухаарч сэхээрээсэй гэдэг үүднээс энэ өгүүллийг тэрлэв.
Read more of this post

АЙДАС, АЙ ЯА ЯА…

Сүүлийн хэдэн жил надад сайн болон муугаар ханддаг хүмүүсийн ганц хэлдэг юм нь “болгоомжтой байгаарай”, “сайхан мэдээрэй”, “цаадуул чинь яаж ч мэднэ шүү” гэсэн бараг ижилхэн үгс юм. Яагаад ? Сүүлийн үед “утсыг чинь чагнаж байгаа шүү”, “компьтерийг чинь IP-ээр нь олчихно шүү” гэж хэлэх нь олшров. Хүмүүс нэг л айдастай болчихож. Ийм айдас нийгмийг хамарсан сэтгэл зүйн түгээмэл үзэгдэл болсон нь илт учраас энэ тухай өгүүлэхээр шийдэв… Read more of this post