ДЭЛХИЙН ОНОЛ БА “МОНГОЛ ОНОЛ”

Манайхны эдийн засгийн төсөөлөл дундад зууных. Харин эдийн засгийг удирдах тухай төсөөлөл бүр балар эртнийх. Бүр төр удирдаж байгаа нөхдүүд хүртэл “төр эдийн засагт оролцох эсэх” талаар лаг сүртэй “онолын” маргаан хийнэ. Өөрсдөө л онол гэж гэж бодож байгаа болохоос тэдний маргаанд онолтой хавьтах юм юу ч байхгүй. Тийм болохоор л практик нь хамгийн утгагүй, үр дүнгүй байдаг юм. Манай эдийн засгийг харахад энэ бүхэн дэндүү ойлгомжтой. Усан тэнэгүүд төр барьж, удирдаж болдоггүй гэдгийг Монголын эдийн засаг, нийгмийн өнөөгийн үхээнц байдал хангалттай харуулав. “Нийгмийг удирдахын тулд нийгмийн дунджаас илүү боловсролтой байх ёстой” гэж ноосферийн онолыг үндэслэгч, академич В.И.Вернадский хэлж билээ. Ингээд энэ талаар зарим асуудал хөндөх гэсэн юм… Read more of this post

ХЯТАДЫН ТЭРГҮҮН ХАТАГТАЙ

Хүн болгон Си Цинпины айлчлалын тухай ярьж байна. Харин энэ удаад түүний гэргийн тухай ярих гэсэн юм. Ингээд Оросын lenta.ru сайтад бичсэн Игорь Денисовын “Үндэстний эх” (Мать нации) өгүүллийг товчлон орчуулав. Read more of this post

АЮУЛ ЗАНАЛ ХИЙГЭЭД ТҮҮНИЙ ТУХАЙ ОНОЛ…

Сүүлийн үед манайхан хятадын аюул яриад сүйд. Энэ ч яахав бараг төрөлх зан чанар юм. Тэгвэл аюул заналыг монгол хүн хэрхэн ойлгодог вэ гэвэл үнэндээ бол “нойл”. Олон хүн уурлаж магадгүй боловч энэ талаар манай монголчууд бараг л мал шиг. Нээрээ шүү. Асар олон аюул занал хамар дор нь байж байхад тэнэг царайлчихаад яваад байгаа хэрнээ шал утгагүй шахам юман дээр сүйд болж сүржигнэнэ. Гэхдээ сүржигнэхээс цаашгүй. Ингээд л болоо. Би үнэнийг л хэлж байна. Иймээс би орчин үеийн аюул заналын талаар анхан шатны ойлголт өгөхөөр шийдэв. Аюул заналын талаар системтэй мэдлэггүй байж сүржигнэх нь тэнэглэлийн дээд мөн. Read more of this post

ҮЙЛДВЭРГҮЙ ЗАМ

Сүүлийн үед манайхан зам, ялангуяа төмөр зам ярих өвчин тусав. Ярихаар үл барам хэрэлддэг гаж өвчтэй болов. Ингэхэд замыг яах гэж барьдаг гэдгийг хэн ч мэдэхээ байсанд манай эмгэнэл оршино. Үүнийг амархан асуудал гэж монгол хүн л ойлгодог байх. Тийм биш гэдгийг нотлоход энэ өгүүллийн зорилго оршино… Read more of this post

ХЯМРАЛЫН ГУРАВ ДАХЬ ШАЛТГААН

Монгол Улс мөнгөгүй болов. Бүгдээрээ мөнгө хайх өвчин тусчихаж. Мөнгө олохын тулд түрүүчийн уул овоо шиг их мөнгө яагаад алга болсны учир шалтгааныг олох ёстой. Тийм биш гэж үү ?! Ингээд амласан ёсоор “Хямралын гурван шалтгаан” өгүүллийн үргэлжлэлийг хүргэж байна. Read more of this post

ТОЛГОЙ НЭХЭХИЙН УЧИР

Манайхан эдийн засаг сүйрлээ, муудлаа гэж орилцгоож байна. Тэгэхгүй яадаг юм ?! Толгойгүй юм чинь. Тэр “толгой” чинь тэгээд хаана байна ?! Байхгүй. Яасан юм ?! Устгачихсан юм. Юу ?! Тийм ээ, устгачихсан юм. Юу гэдэг байсан юм ?! Улсын Төлөвлөгөөний Комисс гэдэг байсан юм…Та нэг сайн яриад өгөөч… Read more of this post

ХӨГЖИЛ ХИЙГЭЭД МАНАЙ ХӨГЖИЛ

Бид сүүлийн үед улс орноо хөгжиж байгаа эсэхийг ч мэдэхээ байв. Энэ нь хүн болгонд “ойлгомжтой” хөгжил гэдгийг хэн ч мэдэхээ байсанд оршино. Өнөөдөр ч мэдэхээ байсан юм биш, сүүлийн 20 гаруй жил мэдэхээ байсан юм. Үүнийг Б.Даш-Ёндон багшаас өөр ярьж байгаа хүн бараг алга. Ойлгохгүй юмаа үл тоодог монгол заншлаар тэнэгтээд яваад байвал болох мэт сэтгэвэл үндэсний мөхөл ойрхон буй за. Иймээс хөгжлийн талаарх онолын социологийн үндсэн ойлголтуудыг ихэд хялбарчлан манай жишээн дээр харуулахаар шийдэв. Ингэхгүй бол юм болгоныг хөгжил гэсээр байгаад харанхуй мунхагийн туйл болж гүйцлээ ш дээ… Read more of this post

ӨНӨӨДӨР Ч ГАРГАМААР ТОГТООЛ

Өнөөдөр УИХ төсвийн тодотгол, эдийн засгийн шинэчлэл хэлэлцэж байгааг харахад манайд санхүүгийн сахилга бат гэж үнэндээ алга. “Улсын мөнгө санхүү шамшигдуулагчид” улсын эдийн засаг, улсын төсөв ярихаар юу болохов ?! Тэгээд түүхээ бодов. 1929 он буюу одоогоос 85 жилийн өмнө МАН-ын YII Их Хурлаар сонгогдсон Төв Хорооны II Бүгд Хурал нэгэн хувьсгалт тогтоол гаргасан юм. Тогтоол их урт бөгөөд сүртэй. Энэ тогтоолын “Хүнд сурталтан ба мөнгөн санхүүг шамшигдуулагчид нар лугаа хэрхэн эсэргүүцэх тухай” хэсгийг энд сийрүүлэн толилуулж байна. Яагаад дахин сийрүүлээд байна гэвэл манай ажлаа хийж чадахгүй УИХ энэ тогтоолыг яг одоо хуулж гаргаад хэрэгжүүлчихвэл манай ажил үйлс ямар ч эргэлзээгүй урагшлана гэдэгт итгэхгүй байхын аргагүй. Өнөөдөр ч гаргаж болмоор тогтоол гэж Та ч гэсэн дүгнэнэ гэдэгт би огт эргэлзэхгүй байна… Read more of this post