ЛЮДВИГ ФЕЙЕРБАХ: ШАШНЫ МӨН ЧАНАР Y

Ингээд суут Фейербахын “Шашны мөн чанар”-ын удаах 44-55 буюу сүүлчийн 11 тезисийг хүргэж байна. Ингээд нийт 55 тезис бүхий энэ суут туурвил дуусч байгаа юм. Социализмын үед ч, ардчиллын үед ч зориглон орчуулж байгаагүй энэ сод туурвилыг чадан ядан орчуулж чадсандаа би их баяртай байна. Энэ нь манай нийгмийн сэтгэлгээний түвшинг нэгэн алхам урагшлуулахад багагүй нэмэр болно гэдэгт би итгэлтэй байна. Бидний сэтгэлгээний түвшин ихээхэн хоцрогдсон гэдгийг сануулан хэлэх нь шудрага хэрэг болно. Харин Л.Фейербахын үндэслэлүүдийг зөвшөөрөх эс зөвшөөрөх, маргах маргахгүй олон асуудал гарах нь мэдээж боловч энэхүү маргаан мэтгэлцээний түвшинг ухрааж, хойшлуулж огт болохгүй гэдгийг онцлон сануулах нь бүр ч шударга хэрэг болно. Ядахдаа энэ түвшинд хүрэхийг бүгдээрээ хичээх ёстой л доо.  Цаашаа бол энэхүү хүрсэн түвшинг алдахгүй, цааш ахисан ямар ч маргаан мэтгэлцээн манай нийгэм, үндэстэнд ашигтай нь эргэлзээгүй юм… Read more of this post

ЛЮДВИГ ФЕЙЕРБАХ: ШАШНЫ МӨН ЧАНАР IY

Монголоос дэлхийн сонгодог философтой “тэмцэгчид” төрөн гарах болов. “Дараагийн орчуулган дээр чинь энэ Фейербахын “шашны” төөрөгдлийг бүр ул үндэстэй нь няцаах болно” гэж тэд амлаж байна. Зүгээр нэг няцаах биш, харин “таны Фейербахын орчуулга ер бусын “зүйлүүдтэй” учрах болно.” гэж сүрдүүлж байна. Энэ одоо хараал юм уу, ерөөл юм уу ?! Тэгвэл би “ер бусын” хурдан ажиллаж суут Фейербахын “Шашны мөн чанар”-ыг орчуулж дууссанаа мэдэгдэж байна. Үүгээрээ надад саад болох ямар ч боломжгүйг батлан харуулж байна. Ингээд 33-44 дэх тезис буюу удаах 11 тезисийг толилуулж байна. Одоо тун жаахан үлдсэн… Read more of this post

ЛЮДВИГ ФЕЙЕРБАХ: ШАШНЫ МӨН ЧАНАР III

Дэлхийн сонгодог философийн эх зохиолын дээжээс монголчуудад танилцууллаа гэж би бодсон юм. Гэтэл өөдөөс “Энэ угаасаа Ариун нэгэнээс биш гэдэг нь үнэхээр тодорхой”, “үүнийг буулгаад, бас нэг өвчтэй дутуу тархи нь түүнийг таашаан орчуулаад баахан төөрөлдсөн тархинуудад хорон муугийн цацсан процесс юм биз дээ” , “Энэ бүхний ард тэгээд та хэнд үйлчилж байна ?” гэхчлэн загнаж эхлэв. Ингэвэл ёстой хуцваа л байна. Монголд дэлхийн сонгодог философийг орчуулж болохгүй гэсэн хууль байхгүй. Би Монголын ард түмнийг соён гэгээрүүлэх ажлаа зогсоохгүй, хөгийн тэнэг шаарууд надад саад хийх боломж олгохгүй. Ингээд суут Людвиг Фейербахын “Шашны мөн чанар”-ын 23-33 дугаар буюу удаах 11 тезис энэ байна. Бас нэлээд нь үлдэж байгааг санаж байгаа биз дээ… Read more of this post

ЛЮДВИГ ФЕЙЕРБАХ: ШАШНЫ МӨН ЧАНАР II

Монголчуудыг дэлхийн сор болсон, шинжлэх ухааны сонгодог бүтээлүүдтэй танилцуулах гэсэн эрмэлзэл маань ер бусын их эсэргүүцэлтэй тулгарч байна. Монголчуудыг харанхуй мунхаг байлгахыг хүсэгчид миний санаснаас олон аж. Тэд “мэргэн цэцэн” шүүмжлэл өрнүүлж, зөвхөн “онол” хийгээд түүний “тухай” л ярьж байна. Би “тухай” биш, сонгодог эх зохиол ярьж байна. Тэд “нууц” нэрийн цаанаас комментын хэрүүл дэгдээх аргаар надад саад болох гэсэн хэзээ ч бүтэхгүй, мунхаг тэнэг оролдлого тасралтгүй, зохион байгуулалттай хийж байна. Харин би тэдэнд бодит ажлаараа хариу өгч байна. Үүгээрээ би хүний бүтээл туурвил бол материаллаг бөгөөд бодитой байдаг гэдгийг, надад саад болох ямар ч боломжгүй гэдгийг ахин нотолж байна. Ингээд суут Фейербахын “Шашны мөн чанар”-ын 12-22 дугаар буюу удаах 11 тезис энэ байна. Харин энэ агуу бүтээлд нийт 55 тезис байгаа гэдгийг мартаж болохгүй шүү дээ… Read more of this post

ЛЮДВИГ ФЕЙЕРБАХ: ШАШНЫ МӨН ЧАНАР I

Германы сонгодог философийн суут төлөөлөгч, Людвиг Андреас фон Фейербахын (1804-1872) нэгэн суут бүтээлийг Та бүхэнд толилуулж байна. Манайхан түүнийг огт мэдэхгүй. Социализмын үед мэдэхгүй байж сургаар баахан “загнадаг” байв. Ардчилал ялаад бүр ч тас харанхуй болов. Гэтэл бүх дэлхий энэ суут хүний бүтээлийн, ялангуяа этик, шашны тухай сургаалийн үзэл санаан дор хүмүүжсэн гэхэд хэтрүүлсэн болохгүй. Тэрээр “Христианы ёсны мөн чанар”, “Ирээдүйн философийн үндсүүд”, “Шашны мөн чанар”, “Шашны мөн чанарын тухай уншлагууд” гэсэн гэсэн туурвилуудаараа дэлхийн философийн түүхэнд болон хүн төрөлхний сэтгэлгээнд хувьсгал хийсэн суутан юм. Ингээд түүний “Шашны мөн чанар” (1845) хэмээх суут бүтээлийг анх удаа монголчуудад хүргэж байна. Гэхдээ орос хэлнээс дам орчуулснаа хэлэх ёстой. Фейербах энэ суут бүтээлээ тезис байдлаар бичсэн бөгөөд түүнийг амьд байхад бараг хэвлэж байгаагүй юм. Read more of this post

МАКС ВЕБЕР: ПРОТЕСТАНТ ЭТИК ХИЙГЭЭД КАПИТАЛИСТ ҮЗЭЛ САНАА

К.Маркстай эн зэрэгцэх агуу суут М.Веберийг (1864-1920) манайд сургаар ярих боловч огт мэддэггүй юм. Мэддэг байсан бол хаанаас ингэж тэнэгтэхэв. Социализмын үед түүнийг “хөрөнгөтний сургааль” гээд огт орчуулж байгаагүй. Дэлхий дахинд М.Вебер, К.Маркс хоёрыг онолын социологийн хоёр эцэг гэнэ. Манайд Марксыг нэг хэсэг худлаа бурханчилж байгаад нулимаад хаячихсан. Нөгөө М.Веберийг огт мэдэхгүй. Ингэхээр чинь манайд нийгмийн ухаан хөгжинө гэж номонд хазгай. М.Веберийн гол бүтээл нь “Протестант этик хийгээд капиталист үзэл санаа” (1905) юм. Марксынхаар бол “Капитал” нь юм. Монголчуудыг, ялангуяа залуусыг “жаахан ч болов юм уншиж сур” гэсэн сэтгэлийн үүднээс энэ суут бүтээлийн “Өмнөх тэмдэглэл” гэсэн өчүүхэн хэсгийг монголчуудын хүртээл болгож байна. Цаашаа энэ суутны энэ болон бусад бүтээлийг өөрсдөө уншина биз. Хэрэв уншихгүй бол Монголд нийгмийн сэтгэлгээ яагаад ч хөгжихгүй. Нэг зүйлийг анхааруулахад энд өгүүлж буй асуудал нэн гүнзгий, маш хүнд учраас “тэр дор нь” сэтгэгдэл бичихээсээ өмнө “жаахан бодсон” нь дээр болов уу. Дашрамд Монголд М.Веберийг анх удаа орчуулсан учраас алдаа мадаг нэлээд гарсан байх… Read more of this post

ЕГОР ГАЙДАРЫН СУРГАГЧ БАГШ НАР

Ахиад л мөнөөх номын “Бүдүүлэг залуучууд”-ын дараагийн зүйлийг орчуулан хүргэж байна. Бүр ч илүү сонирхолтой. Бас л Монголтой шууд дүйцүүлэн ойлгож болно. Монголд яг ийм юм болсон. Үүнийг би удахгүй нотлох болно… Read more of this post

БҮДҮҮЛЭГ ЗАЛУУЧУУД

Өмнө өгүүлсэн номын өөр нэг маш сонирхолтой зүйлийг (параграф) толилуулж байна. Энд Оросын ардчилагчид эдийн засгаараа яаж тоглож, улс орноо хэрхэн сөнөөсөн талаар маш ойлгомжтой өгүүлсэн юм. Манайтай яг адил үйл явдал учраас Монголтой шууд дүйцүүлэн ойлгоход нэг их эндүүрэл болохгүй гэж бодож байна. Орос орон “бүдүүлэг залуусаас” салаад удаж байгаа нэг л ялгаа байгаа байх… Read more of this post