ӨВӨГ МОНГОЛЫГ МӨШГӨХҮЙ № 1

Археологич Д.Эрдэнэбаатар, А.Баатархуяг бид хэд гэр бүлээрээ уулзаж ярилцах болгондоо Хүннү, Монголын түүхээр ярилцана. Ярьсаар байтал нэг мэдэхэд Монголын эртний түүхээр өвчилжээ. Яваандаа жинхэнэ түүхэн сурвалжийг үзэх санаа төрөв. Тэр сурвалж нь “Дорнын Геродит” хэмээн алдаршсан Сыма Цин-ийн “Ши Ци” буюу “Түүхэн тэмдэглэл” бөлгөө. Манайхан “Түүхэн тэмдэглэл”-ээс “Хүннүгийн шаштир” хэмээх 110 дугаар бүлгийг уншиж, бусдыг нь “хятадын түүх” гэж үзээд орхичихдог гэмтэй. “Түүхэн тэмдэглэл”-ийн бүх бүлгүүдэд хятадууд умрын бүдүүлгүүдтэй харьцсан олон мянганы түүхийн маш сонирхолтой асар их баримт байдаг аж. Иймээс “Түүхэн тэмдэглэл”-д монгол овог аймгуудтай холбогдолтой хэсгүүдийг түүн авч цуврал болгон бичихээр шийдэв. Энэ удаад “Түүхэн тэмдэглэлийн” зөвхөн 1-р бүлгээс олсон баримтаа чадлын хэрээр тайлбарлан өгүүлэв.

Read more of this post

НҮҮРСЧИН ТӨРИЙН ТЭНЭГЛЭЛ

Хятад 2023 оны 2-р сараас эхлэн нүүрсний импортоо багасгаж эхэлсэн “Bloomberg” мэдээлж байна. Ингээд 2025 оны эхний хагаст Хятадын гадаадаас авах нүүрсний хэмжээ 2024 оны мөн үеийнхээс 18%-иар унажээ. Хятадын нүүрсний импорт 18% унана гэдэг бол бодит хэмжээгээр маш их нүүрс юм…

Read more of this post

“МЕГА БУС” ТӨСӨЛ БА “ТОО ХЭМЖЭЭГҮЙ” АЖИЛЛАХ ХҮЧ

ЗГ “Гадаадын ажиллах хүчний шилжих хөдөлгөөний тухай хуульд” өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн барьж, түүнд “гадаадаас авах ажиллах хүчинд тоо хэмжээ тогтоохгүй байх, тэднийг ажлын байрны төлбөрөөс чөлөөлөх” заалт оруулсан нь нийгэмд ихээхэн маргаан дэгдээв. Манай зарим хууль санаачлагчид: “ЗГ ирэх 4 жилд 14 мега төсөл хэрэгжүүлэх ба эдгээрийг гүйцэтгэхэд ажиллах хүч дутагдаж байгаа тул гадаадаас ажиллах хүч хязгааргүй тоогоор оруулж ирнэ” гэж тэнэгийн дээд тайлбар хийж байгаа. Үүнийг ойлгохын тулд “мега” төсөл болон “ажиллах хүчний” тухай тодорхой ойлгох нь чухал. Энэ тухай товч өгүүлсү…

Read more of this post

А.БААТАРХУЯГ: “Х” ПАРЛАМЕНТ

Их хурлын энгийн арифметик-2

Сонгуулийн үед “Х” сонгууль цуврал өгүүлэл бичсэн билээ. Сонгуулийн үргэлжлэл нь “Х” парламент болсон тул энэ талаар бичих ёстой, ирээдүйн дөрвөн жилийн улстөр энэ загвараар өрнөнө. Хууль нь энэ…

Read more of this post

АН БУДАЖ ШУНХДАН ТАЙЗНАА ГАРЧ ИРЭВ

Сонгуулийн өмнөх жил сурталчилгаа, пиар аль хэдийн эхэлж ХМХ-үүд монголчуудыг зай завсаргүй бөмбөгддөг “ёс заншил” тогтоод их удсан билээ. Харин энэ жил “таг чиг”, “амар тайван”. Улс төрийн намууд, нэр дэвшигчид УИХ-ын сонгуульд өрсөлдөхөө больчихоо юу ?! Тэгвэл ёстой нар баруунаас гарна. Энэ удаад улс төрийн өрсөлдөөн тэмцэл нууц байдалтай, хөшигний цаана өрнөж, ёстой жинхнээсээ “алалцаж” байна. Үүнийг улс төр судлалд “хивсэн дорх нохдын зодоон” гэж шог боловч онож нэрлэдэг. Гэвч тэртээ тэргүй сонгууль тулсан учраас удтал нуух ямар ч боломж байхгүй. Гэтэл саяхан болсон АН-ын ҮБХ-ны хурлаар сонгуулийн “тохиргоо”-ны нэлээд том хэсэг ил гарав. Энэ тухай товч өгүүлсү…

Read more of this post

ШАРЫН ШАШНЫ ИНСТИТУТИЙН ХЯМРАЛ БА МОНГОЛ

Одоо зунжин намаржин наадамдаж, амарч, зугаалж цэнгэх үйл дуусч, орон гэртээ цуглаж, ухаан сэхээ орсон гэж бодож байна. 

Монгол Улс Х Богдыг тодруулсан, Ц.Хуланг шүүхээр ялласнаар 30 гаруй жил Богд Зонховын буюу Шарын шашныг тойрсон хямрал оргил цэг рүүгээ дөхөв. Иймийн тул Шарын шашныг тойрсон даяар сөргөлдөөн болон Монголын дотоод дахь улс төр-шашны сөргөлдөөн тэмцлийн “адал явдлыг” товч өгүүлэхээр шийдэв. Монголчуудын олонхи Шарын шашин, Далай лам болон Богдын институтын түүхийг их бага хэмжээгээр гадарлах учраас авч үзэх хязгаарыг 1990-ээд оноос эхэлье. Үнэхээр ч 1990-ээд оноос шарын шашныг тойрсон геополитикийн хүчтэй зөрчил эхэлж, МУ түүнд татагдан орсон нь хөдөлшгүй баримт юм.

Read more of this post

ЗЭС БОЛ “ШИНЭ НЕФТЬ”

Сүүлийн үед АНУ-ын “Forbes” болон ОХУ-ын хэд хэдэн сайтад удахгүй болох зэсийн хомсдол, зэс болон ногоон эрчим хүчний суурь зөрчил, манай ОТ болон дэлхийн бусад ордын ач холбогдлын тухай маш олон өгүүлэл гарах болов. Дэлхий дахинаа зэсийн үйлдвэрлэлийг идэвхитэй хэлэлцэж байхад ганцхан манайд л “явган хэрүүл” хийгээстэй. Эх орон, үндэстнээ хөгжүүлье гэвэл зөвхөн энэ түвшинд сэтгэж үйлдэх ёстой.  Энэ удаад “Ногоон эрчим хүчний гол метал ховордож байна. Дэлхийд зэсийн төлөө тэмцэл хэрхэн өрнөж байгаа вэ ?”өгүүллийг орчуулан хүргэж байна. Сонирхож байвал нетийн хаанаас ч олж болох учраас сурвалжийг зориуд дурдаагүй. Үүнд үндэслэн бодож сэтгэж, үйлдэх асар их ажил байгаа ба үүнийг хийх эсэх нь Та бүхний мэдэх хэрэг…

Read more of this post

ЗАСАХ УУ, ШИНЭЭР ХИЙХ ҮҮ…

Сүүлийн үед төр засгийн бузар булай энд тэндгүй садарч байна. ЖДҮ-ээс эхлээд Хөгжлийн банк, нүүрсний хулгай, БЗС г.м. Ард түмний дургүйцэл жигшил, уур хилэн бадарч байна. Энэ нь манай улс төрийн систем ажиллах ямар ч чадваргүй болсныг илт харуулна. Одоо бол доодос нь уурлаж хилэгнэсэн, дээдэс нь яах аргаа олохгүй сууж байна. Энэ нөхцөлд манай улс төрийн системийн өнөөгийн байдлыг шинжлэх ухааны үүднээс шинжлэх дүгнэж, “одоо яах вэ ?”, “юу хийх вэ ?” гэсэн асуултад хариу өгөх ёстой. Үүнд тус болох үүднээс онол-арга зүйн зарим асуудлыг товч хөндөе...

Read more of this post