ХҮН ГҮРНЭЭС БҮР ӨМНӨ

2012/08/21 29 Comments

Хятадын хагас домгийн Ся, Шан улсууд нийтийн тооллын өмнөх 3000 жилд хамаарна. Манайх Хүн гүрэн НТӨ 216 онд хамаарна. Ялгаа нь 2800 жил. Харин эртний сурвалжид олон баримт гарах боловч үүнийг тун цөөн хүн анзаарах. Эдгээрийг сайтар ухвал бид түүхийнхээ талаар тун олон зүйлийг мэдэж ухаарч болно. Харин ингэж ухаарахын тулд бид толгойноосоо евроцентрист арга зүйг авч хаях хэрэгтэй. Ингээд манай түүхчид аль эрт нотолсон боловч “олон хүнд хүрдэггүй” зарим санаан дээр өөрийн санааг нэмээд бяцхан эрэгцүүлэл хийгээд үзье. Read more of this post

Filed under ШИНЖЛЭХ УХААН

КАЗАКТАЙ ТҮҮХЭЭР ЯРИХ ЮМ МОНГОЛД БАЙХГҮЙ

2012/08/05 62 Comments

Саяхан Олимпийн дундуур нэгэн казак “эрдэмтэн” над руу байн байн орж ирэн хэрүүл өдсөнийг зарим хүн санаж байгаа байх. Одоо түүнд эхний хариуг өгч байна. Гэхдээ цаад уг учир нь их том юм билээ. Гол асуудал казакуудад ч байгаа юм биш, манай Ц.Элбэгдорж мэтийн төрийн зарим зүтгэлтний болчимгүй үг хэл, мөн “Чингис хааны дэлхийн Академи” мэтийн хийрхүү байгууллагын тэнэг үйлдлээс болсон гэхэд буруудахгүй гэж бодож байна. Ер нь сүүлийн үед монголын түүхээр хийрхэж, гадаад харилцаа тогтоох нэрийн дор түүх-улс төрийн занганд орох үзэгдэл элбэгшиж байгааг би П.Давааням мэтийн “түүхч” нөхдүүдэд онцлон сануулж байна. Read more of this post

Filed under ШИНЖЛЭХ УХААН

МОНГОЛ КАЗАКААС ГАРСАН УУ…

2012/08/03 29 Comments

Саяхан миний Tweetter-т Даулет Абибуллаевич гэгч нэг нөхөр “Почему во всех походах Чингисхана участвовали только тюркские племена” гэсэн мессеж илгээв. Энэ нь “Яагаад Чингис хааны аян дайнуудад зөвхөн түрэг аймгууд оролцож байсан бэ” гэсэн өгүүлэл байна. Тэрийг нь үзтэл Монголын эзэнт гүрний Орост хийсэн аян дайныг казакууд хийсэн болж таарав. Read more of this post

Filed under ШИНЖЛЭХ УХААН

ХЭН Ч СЭТГЭХЭД СУРЧ БОЛНО…

2012/08/02 42 Comments

Олон залуу надаас байнга асуудаг юм. Яаж Тан шиг “их юм мэддэг” болох вэ ? Би Та нараас “илүү их мэдээд” байгаа юм байхгүй гэхэд надад “үнэмшдэггүй” юм. Би асар их мэдээлэл дундаас “хэрэгтэй юмаа” олж чаддаг л хүн. Өөр ямар ч ид шид байхгүй. Мэдээж ингэхэд их дадлага, туршлага хэрэгтэй л дээ. Ингээд Дерек Кабрера-гийн тухай өгүүлбэл “үнэмшиж” магадгүй гэж гэнэт бодов. Хэрэв манай залуус сонирхвол Санта Фе хүрээлэнгийн тухай бичиж болох л юм. Нэг их байшин сав болсон, хөрөнгө мөнгө шаардсан нүсэр юм биш л дээ. Ер нь бол энэн шиг сэтгэлгээний хүрээлэн Монголд байгуулж болох л байхгүй юу. Хүн хийж болдог юмыг Монголд яагаад хийж болохгүй гэж ? Read more of this post

Filed under ШИНЖЛЭХ УХААН

МОНГОЛД НИЙГЭМ БАЙДАГ УУ

2012/07/14 36 Comments

Энэ нь хөгийн асуулт шиг санагдаж магадгүй л дээ. Үнэхээр монгол хэлэнд “нийгэм” гэсэн үг огт байгаагүй юм. Хачин байна уу ? Тэгээд Монгол нийгэмгүй байсан хэрэг үү ? Энэ талаар л санаагаа хэлэх гэсэн юм. Read more of this post

Filed under ШИНЖЛЭХ УХААН

ЭДИЙН ЗАСГИЙН ЗОХИСT БАЙДЛЫН ТУНХАГ

2012/07/02 4 Comments

Манайхныг парламент наадам хоёрын хооронд алцганаж байхад энэ дэлхий даяар чинь эдийн засгаа яаж аврахав гэсэн ганц л зүйлийг бодож байна. Хэрэв манайд “юм боддог хүн” байгаа бол, “эдийн засагч” гэж байгаа бол энийг нэг анхаараад үзээч гэсэн юм. Учир нь саяхан эдийн засгийн Нобелийн шагналт, Пристоны Их Сургуулийн профессор Пол Кругман, Лондонгийн эдийн засгийн сургуулийн профессор Ричард Лэард нар дээрх нэртэй тунхагийг гаргаж дэлхий даяар түгээжээ. Монголын эдийн засагчид худлаа ярихаас өөр юм хийхгүй болохоор өмнөөс нь би орчуулж байна. Гэхдээ одоо МАН, АН-ын 20-30 жилийн цаадахыг “хардаг” улс төрч, эдийн засагч нар “туршлагаа” хэлж “дэлхийг аврах” цаг болсон байх. Ядахдаа Монголыгоо “аварвал” болж л байна ш дээ… Read more of this post

Filed under ШИНЖЛЭХ УХААН

МОНГОЛЫН НИЙГМИЙН ХАРИЛЦААНЫ ОНЦЛОГ

2012/06/05 26 Comments

Энэ өгүүллийг ч гэсэн залуучуудынхаа хүсэлтээр дахин хэвлэж байна. Манай нийгмийн харилцааг гадаадын аль нэг онолоор тайлбарлах нь бараг бололцоогүй юм. Залуу судлаачдын арга зүйд хэрэг болж магадгүй л юм. Read more of this post

Filed under ШИНЖЛЭХ УХААН Tagged with

МОНГОЛ МЕНТАЛИТЕТ

2012/06/03 44 Comments

Манайхан улс орноо ингэж ч, тэгж хөгжүүлэх хэрэгтэй гэж ярихдаа маш “сайн”. Харин үүний тулд монголынхоо нийгмийг сайтар судлах ёстойг голдуу “мартана”. Улс төрийн өгүүллүүдийг бол жигтэйхэн “сайн” ойлгоно, харин шинжлэх ухааны өгүүллийг бараг “тоохгүй”. Одоо энэ гажгийг өөрчлөх цаг болсон. Иймээс нэлээд эрт бичсэн боловч одоо ч чухал хамгийн шилдэг хоёр өгүүллээ давтан нийтлэхээр шийдэв. Гадаадад орчуулж уншаад байхад манай Монголд уншихгүй байж болмооргүй. Учир нь би гадаадынханд зориулж бичээгүй. Өөр бичих “юм” надад маш их байна, гэхдээ л Та бүхэн шинжлэх ухаанаас эхлэх ёстой гэж санана. Энэ удаа Та бүхнийг уншина гэж найдаж байна. Ингээд эхний өгүүлэл… Read more of this post

Filed under ШИНЖЛЭХ УХААН Tagged with

← Older posts

Newer posts →