АЗ ЖАРГАЛ

Английн New Economics Foundation (NEF) дөрвөн жилд нэг удаа Олон улсын аз жаргалын индексийг тооцож гаргадаг юм. Аль 2006 оноос эхлэн Happy Planet Index гэдэг энэ сонирхолтой үзүүлэлтийг гаргадаг болсон юм. Яагаад сонин гэхээр хүн гээч амьтан их мөнгөтэй бол сайн сайхан, аз жаргалтай байдаг гэсэн төсөөллийг энэ судалгаа цаг ямагт няцааж ирсэнд оршино. Read more of this post

АЛТАЙН ХҮН ГЕНОМ

Дэлхийд алдартай шинжлэх ухааны хоёрхон сэтгүүл байх. Нэг нь Science, нөгөө нь Nature. Тэд тухайн жилийн шинжлэх ухааны салбарт гарсан тэргүүний ололт амжилтыг гаргадаг заншилтай. Science сэтгүүлийн гаргасан 2012 оны жагсаалтад манай Монголтой онц их хамаарал бүхий нэгэн нээлт оржээ. Энэ бол Денисовын агуйн хүн буюу Алтайн хүний олдвор юм. Read more of this post

МОНГОЛЫН ЭРДЭМТЭД ШИНЖЛЭХ УХААН ГЭДГЭЭ Ч МЭДДЭГГҮЙ

Саяхан миний хүндэтгэж явдаг нэр бүхий академич, доктор, профессор 131 эрхэм шинжлэх ухааныг “аврах” УРИАЛГА гаргажээ. Уриалга ч яахав байдаг л зүйл. Харин бичсэн зүйл нь хүн гайхмаар. Ийм нэр хүндтэй, ийм эрдэм номтой хүмүүс нь шинжлэх ухаанаа ингэж ойлгож, ингэж улс төр, үзэл суртал хийхээр чинь энэ улс ард түмэн нь яадаг байна аа гэж бодов. Дунд нь Баабар хүртэл орчихож. “Үзэл суртлыг” нь тэр нөхөр л “зааж” өгсөн юм болов уу гэж хардав. Ингээд хамтдаа шинжлээд үзье. Ичмээр л юм, гэхдээ яая гэхэв… Read more of this post

ТОВЧ АСУУЛТ-ТОВЧ ХАРИУЛТ

Саяхан европарламентын креационизмын тухай нэг тогтоол орчуулсан чинь манай шинжлэх ухааны эсрэг бүх хүчний хорсол заналыг төрүүлчих шиг бололтой. Монголын гүн ухаантан, хагас дутуу гүн ухаантан, бүрэн бүтэн мухардмал сүсэгтнүүд, төөрсөн ухамсартнууд дайрч, тэр нь улам ширүүсэх шинжтэй. Тэдэнтэй бол байлдана… Read more of this post

КРЕАЦИОНИЗМЫН БОЛОВСРОЛД УЧРУУЛАХ АЮУЛ

Энэ үгийг манайхан сайн мэдэхгүй биз. Энэ бол “бүтээгч” гэсэн латин үгээс гаралтай бөгөөд шинжлэх ухаан хийгээд түүний тулгуур зарчмуудыг үгүйсгэдэг, түүний орыг эзлэхийг оролддог, тэгсэн атлаа шинжлэх ухааны нэр томъёог зээлдэж, оронд нь далд, нууц, шашинлаг үзлийг номлодог янз бүрийн сургааль номлолын ерөнхий нэр юм. Сүүлийн үед “шинжлэх ухааны креационизм” хүртэл гарсан. Үүнтэй соёлт хүн төрөлтөн тэмцэж эхэлжээ. Жишээлбэл, 2011 оны 4 дүгээр сард АНУ-ын Нобелийн шагналтнууд, тухайлбал, химийн 17, физикийн 17, анагаахын 8, нийт 42 алдарт эрдэмтэн креационизмын эсрэг нээлттэй захидал бичсэн юм. Энд толилуулж буй Европарламентын 2007 оны тогтоол бол энэ тэмцлийн агуулгыг илэрхийлсэн албан ёсны баримт болно. Энэ тогтоолын агуулга, зарчим, үзэл санаа манай хувьд ихээхэн ач холбогдолтой. Read more of this post

МОНГОЛЧУУДЫН ОЮУНЫ ХЭРЭГЦЭЭ

Судлаач хүн их сониуч л даа. Ер нь ингэхэд монголчууд нетээр юу сонирхдог юм бол гээд үзлээ. Гамбуушаас өөр сонирхож байгаа юм даан ч алга. Google хайлт хийгээд үзсэн чинь манай монголчууд хүйсээ солиулсан Гамбуушийг ихэд сонирхож, түүний тухай мэдээлэл 140.000 илэрцтэй аварга амжилт тогтоожээ. Илэрц нь ийм байхад хайж уншсан нь үүнээс хавьгүй олон байх нь мэдээж хэрэг. Монголчууд бүгдээрээ манин болчихсон юм шиг байна. Яагаад гэвэл монголчуудын амь амьдрал, хувь заяа ганцхан “хүйс солиулахтай” холбоотой юм байна… Read more of this post

ШИНЖЛЭХ УХААН НААШАА, ЛУЙВАРЧИД ЦААШАА…

Сүүлийн үед Монголын ид шидтэн, зөн билэгчид арай дэндүү даварч байна. Телевизээр хүртэл солиордог болж байна. Зөн билэгч гэдэг нь экстрасенс гэснийг бөөндөж орчуулсан бололтой. Харин манайд бол бөө, эмч, домч, мэргэн, түргэн, бариач, засаач, хараалч, лам хувраг, далдыг харагч нэртэй мэргэжлийн луйврын олон төрөл мунхруулгын бизнесийн систем тогтож, манай нийгмийг муу дээр нь муухай болгож байна. Read more of this post

ДИАЛЕКТИК Л БАЙХГҮЙ ЮУ

Сүүлийн үед бүгдээрээ шахам синергетик гэж донгосох болов. Бөөгөөс эхлээд шинжлэх ухааны нэр зүүгсэд хүртэл ингэж ярих болов. Мэддэг “амьтан” гэж Монголд тоотой хэдхэн гэдгийг би баталгаатай хэлнэ. Хэрэв мэддэг байсан бол ядахдаа нэг удаа системийн анализ хийх байсан биз. Шинжлэх ухаанд хүртэл “моод” гэж байх бөлгөө. Ухаандаа зөрчлийг Маркстай хамт “устгав”, шог л байхгүй юу. Бас зөрчлийн диалектикийг “устгав”. Тэгээд ?! Оронд нь зүсэн зүйлийн новшийн “юм” гаргаж ирэв. Одоо тэр боломж нь дуусч байна. Ингээд бүгдээрээ гүн ухаан, танин мэдэхүй, ёс суртахууны мухардалд орсон нь тодорхой байна. Эсэргүүцсэн, шүүмжилсэн болгоныг марксист, ленинист, социалист, коммунист гэж хоч зүүн “айлгаж” “дарж авдаг” үе аль хэдийн өнгөрчихөөд байна. Ингээд орчин үеийн танин мэдэхүйн асуудлыг хөндсөн өгүүллээ толилуулж байна. Read more of this post